Obama’dan Trump dönemine geçiş süreci – Özkan Yıkıcı

Konu ABD olunca, mutlaka yazmak da önemlidir. Çünkü, Amerika sistemin Süper gücü olmaktadır.Oradaki gelişmeler, direk dünyayı etkiler. Günümüzü düşünecek olursak, “Girilen ekonomik genel kriz, hala dalga dalga sürmeğe devam ediyor* Genel stratejilerde bataklığa saplanma var* ABD dünya hegemonyasında sarsıntılar geçiriyor* Bu krizlerin hepsi artık direk Amerikan devleti içine dek etkin şekilde yansıyor”! Böylesi genel koşullar aşmazında, ABD değişim düzeyi de dünyayı direk ilgilendirmektedir. Şimdiden Obama Trump gerilimleri, birbirlerine ateşten top atmalar ve CİA kurumuna varan karşı duruşlar, bukez iktidar geçiş dönemlerinin, epey sancılı olduğunu gösteriyor. Bunedenle, genel Obama dönemi deyerlendirme yerine, karşılıklı hamlelerin nedenleri gündeme düşmektedir. Bundandır ki Obamanın veda konuşması dahi birçok sancıyı örtmeye yetmedi. Şimdi artık bazı taşların sarsılacağı kesin olan Obama sonrası Trump dönemini epey kesim merakla bekliyor.

Yakın tarihte ilk defa böylesi Amerikan geçiş dönemi yaşanıyor. Giderayak Obamanın hamleleri, CİA açıklamaları ile seçim üzerinden probaganda dalgası, böylesine yaşanmadı. Daha önceki seçim sonuçlarında politik yeni hamleler bekleniyordu. Hat ta, Algorun seçimini oy saydırtmayarak alan ikinci BUŞ dönemi gibi çok tartışmalı seçim yaşansa da yine de Obama Trump geçişli dönem gibi devlet içi çelişkielr ve son dakika golleri atılmadı. Demek ki son dönemin karanlık gerçeği, uygulanan politikalrdaki aşmazlar ve kaybetmenin yanına kaybedenlerin de olmasının önemi oldukça fazladır. Üstelik ilk defa iki şahin adayla resmen gerici savaşçı siyasetlerin seçimlerinden sonra, böylesi gerilim yaşanıyor. Amerikan devlet içi kırılmalar böylesine etrafa saçılan cam parçaları gibi savruldu.

Artık Trump dönemine günler kaldı. Obama veda konuşmasını dahi yaptı. Ama geride braktıkları kadar, geçiş dönemindeki yaptıkları ile tüm şaşalı imajlara karşın, Obama denilen şekliyle tarihe yazılmadı! Siyah rengi, yoksular eksenli görünümü, yapacağı reforumlarla sınıfsal uçurumu azaltma prokrramları süslemesiyle Obama Amerikan imajını düzeltecekti. İkinci Buşun bildik stratejisiyle resmen işkallerle Ortadoğu Projesi ırakta batklığa saplandıydı! Obamayı destekleyip finansmanını sağlayan sermaye, yeni Ortadoğu stratejisi ile imajı da kurtarmak peşindeydi. Nitekim; Obama artık direk Amerikan işkalleri yerine görünümde diplomasi ve bölgesel ülke merkezli ayni BOP planını yürütmeye başladı. Sonuçta; gelinen aşamada Obama öyle daha az kanlı bir Ortadoğu geride brakmadı. Buş dönemine ek olarak; Lipya, Suriye ve Yemenli yeni iç savaşlı bataklıklarla dolu Ortadoğu coğrafyası braktı. Adını “bahar” koyduğu Ortadoğuda yeni insan faciyaları üreti. Siyasi veya yumuşak ifadeyle “ılımlı İslam” projeleri Tunustan başlayarak, Mısır ve Suriyeye varan geniş alanda tükendi. Başarısız olundu! Ortadoğu modeli Türkiye ise resmen otoriter yeni bir devlet dönüşüyle dünyadaki yerini aldı.

Kısaca; Obama yeni bir felaketler ülkeleri ve milyonlarca mültecili deniz diplerinde cesetler brakarak dönemini tamamladı. Tabi ki ORtadoğuda Rusyanın dönüşünü de sağladı! Elbet dönemi içinde Suriye sonrası iran hamlesi de yapılamadı! Askeri pimini çekmeği düşündüğü Pasefik okyanus askeri yoğunlaşmayı da başaramadı. Böylesi bir savaş ve yıkım dünyası Obama insanlığa braktı.

Ekonomide ise resmen iflasın yeniden iflasını gerçekleştirdi. Obama gelirken, başlayan ve Amerikayı direk vuran Ekonomik finansman krizini yönetemedi. Piyasaya müdahale ederek bazı dev bankaları kurtarsa da genel kapitalist krizin yayılmasını önleyemedi. Buda Trumpa ayni krizi devrederek gerçekleştiriyor. Ukrayna gibi krizleri tetikleme veya gerilen Çin ilişkleri de Obamanın önemli marifetleri arasında konuşulabilinir! Obama döneminde IŞİD gibi yeni yapılar ve bu yapılar önce Ortadoğuda alternatif seçenek olurken, sonradan batıyı da vuran cihatcı yapılanışa dönüştüler.

Tüm bunlar Amerikan seçiminde nasıl bir siyaset sonuç yaratığını da gördük. Seçimde şahinlerin aday olduğu ve en sert politikaların savunulduğu krizli dönemle yaşandı. Bu bitmeyip, direk Amerikan istihbaratlarının da yer aldığı karşılklı suçlamalar devam ediyor. Obama giderayak, Trumpa ateş topları braktı. Kendinin övündüğü iran politikasına ters düşen kararı imzaladı. Rus gerilimini artırmak için, bazı Rus diplomatları istenmeyen kişi olarak ilan yapıyor; Rusları seçime müdahale edip Trumpa seçimi kazandırtma suçlamasını da savuruyordu! Bu tartışmalarda CİA direk tavır aldı. Çünkü; Obama döneminde özellikle Lipya ve Suriye politikalarında CİA oldukça önemli rol aldı!Trumpu destekleyen enerji tekelerinin ülke içinde veya denizde araştırma yapmalarını yasaklayan kararname imzaladı. Bunlar Trump Obama çelişkileri ışığındaki Amerikan sermaye çatışmalarının ortaya saçılmalarının örneklemleri olarak tarihe yazıldı. Amerika ilk defa istihbarat örgütlerinin böylesine halk önünde tartışıldığını da yaşıyoruz.

Obama dönemiyle özellikle son döneminde devlet içi çelişkielr de ortaya saçıldı. Suriye konusunda özellikle yapılan ateşkes ile CİA ve Ordunun uymaması, bazı gurupları düşman veya dost kabulenme çelişkileri bolca yaşandı. Bu durumlar, Amerkan hegemonyasının etkisinin daralmaya başladığını da gösteriyor. Son Suriye anlaşmalarındaki Amerikanın olmaması bunun basit kanıtıdır.Şimdi Trumpun bazı ters kararları ile Nasıl ABD soruları da yanıtlanacaktır.

Obama İslamcı ve siyah renkli olmasına karşın, ülkede polisler tarafından öldürtülen siyah gençelrle yeni sosyolojik patlamalar da yaşandı. Obama ortaya çıkan “Volstriti işkal et” muhalefet hareketiyle buluşmadı. Demokrat partideki merkezi sol aday Sandersi desteklemeyerek, şahin aday ve nükler çatışmayı dahi göze alacak Bayan Klintonu destekleyerek, aslında ona konulan demokrat imgesine nedenli ters olduğunu da kanıtlayarak dönemini tamamladı.

Şimdi Amerika Trumpu bekliyor. Fazla meraka gerek yoktur. Yakında koltuğa çıkacak, Şimdiden Obamanın aksine oldukça sert politikalar savunurken, özellikle Rusya ile gireeeği yeni ilişkielr, Amerikan sermayesini içe yöneltme, bazı tasarlanan Uluslar arası sermaye serbes bölgeere karşı olma gibi önemli kararlarla sistemi epey zorlayacağı görülüyor. Unutmayalım: Kapitalizim hala genel kriz dalgalarında boğuşuyor! Ortadoğu bataklığı oldukça vıcıklaştı! Yeni savaş bölgeleri oluşma tehlikeleri, bir pim çekimine bağlıdır. Bunlar bize Trump döneminin nedenli çalkantılı geçeceğini gösteriyor. Başka Merak edilen konu; Trumpa epey karşı duruş sergileyen CİA gibi örgütlere nasıl dokunacağıdır!

Bunları Ocağın sonuna doğru yavaş yavaş izlemeye başlayacağız. Kesin olan; Obama dönemi simgesel diplomatik veya barışçıl siyah gömleklere karşın, epey kanlı ve çirkin geçti. Sorun çözme yerine de daha fazla sorun biriktirip dünyanın kucağında braktı.