Amerikan tarihine ezenlerin değil ezilenlerin penceresinden bakan Tarihçi-Araştırmacı Gerald Horne’ye göre ABD’nin kuruluş ve bağımsızlık günü olarak kutladığı 4 Temmuz aslında köle ayaklanmalarına karşı telaşa düşen Kuzey Amerikalı yerleşimcilerin köleci bir karşı devrimiydi. Dönemin köle ayaklanmalarına baktığımızda Afrikalı kölelerin Amerikan yerlileri ile müttefik ve “Elinde kırbaç tutanlarla birlikte kendi elleriyle yarattıkları serveti de yok etmeye kararlı” olduklarını görüyoruz. Dahası (kendi dinamiklerinin gereği) köleciliği kaldırma yoluna girmiş İngiltere saflarında köle sahiplerini yok etme fırsatı gördükleri açık. Diğer tarafta da bu gelişmeler üzerine köleciliği kurtarmak ve genişletmek için panikle “bağımsızlık” savaşına giren yerleşimciler var.* ABD kapitalizmini işte yerlilerin soykırımı üzerine gelen bu kölelik körüklüyordu. Kölecilik, karşı devrim, soykırım ve (bu iki sütun üzerinde yükselen) ABD kapitalizmi kavramlarını not edip, geçtiğimiz hafta 249. yılını lüzumsuz sayıda havai fişeklerle lüzumsuz saatlere kadar kutlayan ABD’nin bugününe bakalım.
ABD’de özel günlerin kaç gün kutlanıyor olduğuna markaların kaç gün boyunca indirime girdiklerinden bulabiliriz. Bu hesapla 4 Temmuz günü yaklaşık bir hafta kutlanıyor. ABD’nin bugününe önce direkt olarak bu bir haftada olan bitenlerle başlayacağım.
4 Temmuz’da sabaha karşı hiçbir düzenlemeye tabi olmayan ve var olan düzenlemelerin de özel şirketler lehine yok edildiği yaz çocuk kamplarından birinde, Texas’ta bir nehrin sel yatağında en az 36’sı çocuk 120 kişi sele kapılıp öldü; 160 kişi de cuma günü hâlâ kayıptı. Gündelik yaşamın hemen her alanında on yıllardır şirketlerin önünde hiçbir düzenleme, kısıtlama bırakmama çabalarının üstüne ve Trump yönetimiyle zirveye çıkan, kamuda sürekli bütçe kesintileri ve işten çıkarmalar bu sel felaketinin sorumlusu. Sel vurduğunda Ulusal Hava Durumu Ajansı, Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi, ve diğer afet hazırlığı ve müdahaleden sorumlu federal kurumlardaki bütçe kesintileri ve işten çıkarmalar neredeyse hâlâ devam ediyordu.
Yine 4 Temmuz’da Texas’ta insanlar daha sel sularında sürüklenirken Trump milyonlarca emekçi, işsiz, düşük gelirli ve engelliden alıp zenginlere, askere, polise veren yeni bütçeyi törenlerle imzaladı.
7 Temmuz’da uluslararası mahkemelerce aranan soykırım ve savaş suçlusu Netanyahu, ABD ziyaretine başladı. Aynı günlerde Suriye’de cihatçı örgüt HTŞ’yi terör listesinden çıkaran ABD, İsrail’i eleştirdi diye ve İsrail’in soykırım, etnik temizlik ve savaş suçlarına yardım eden, işgal ve soykırımdan kâr eden şirketleri haritalandırdığı bir rapor yazmasından bir hafta sonra Birleşmiş Milletler Özel Raportörü Francesca Albanese’yi yaptırım listesine aldı.**
10 Temmuz’da Florida eyaleti, sınır dışı edilecek göçmenleri tutmak için toplama kampından farkı olmayan ve ülkenin en büyük göçmen tutukevlerinden birinin inşasını çevre yasaları ve tepkileri hiçe sayarak 8 gün gibi bir sürede bitirdi. Daha inşaatı tamamlanmadan faaliyete sokulan kampta insanlık dışı koşullar şimdiden haberlerde.
Köleci karşıdevrimle kurulan ABD, 249. yılında Filistin’de İsrail eliyle soykırım ve etnik temizlik yapıyor; soykırıma karşı ve Filistin yanlısı görüş açıklayanlar yol ortasında maskeli sivil polisler tarafından kaçırılıyor, işinden, okulundan kovuluyor, sosyal medyada sansüre uğruyor; göçmenler mahallelerinde, iş yerlerinde, isçi pazarlarında şiddetle gözaltına alınıp toplama kamplarına yollanıyor; emekçiler için geçim sıkıntısı her yıl artarken asgari ücret 2009’dan beri hâlâ aynı, saatte 7.25 dolar; 19 eyalette kürtaj ya tamamen ya da fiilen yasak ve “doğum kontrol” harcamaları giderek sağlık sigortalarından çıkartılıyor; sadece 2025’te ABD genelinde 118 LGBTQ karşıtı yasa tasarısı kabul edildi ve yüzlercesi hâlâ görüşülüyor; 2021’den beri birçok eyalet çocuk işçiliği yasalarını zayıflatmak için uğraşıyor ve 12 eyalette bu yasalar oldukça gevşetildi; polis uygulamaları ve barınma, eğitim ve adalet sisteminde azınlıklara ve özellikle siyahlara karşı ırkçılık alabildiğine yaygın; tutukluların köle olarak çalıştırılması yasal ve birçok eyalette hâlâ yaygın… Lenin Devlet ve Devrim’de kapitalist toplumlarda özgürlüğün aşağı yukarı antik Yunan’da olduğu gibi “köle sahipleri için özgürlük” olduğunu vurgular. 250. yılına giderken ABD demokrasisi ve özgürlükleri de böyle.
* Horne, Gerald.2014. The Counter-revolution of 1776: Slave Resistance and the Origins of the United States of America.
** Yaptırım listesine alınması Albanese’nin ABD’de mal varlığı varsa ya da ABD ile iltisaklı bir geliri varsa el konulması, ABD’ye seyahatinin kısıtlanması, ABD’li şirketlerle iş yapmasının engellenmesi gibi yaptırımlara yol açabilir.
