Batı Akdeniz ülkesi ispanya, her yönüyle gezilecek ülkedir. Siyasi alanda ise alınacak derlser ve deneyimlerle doludur. İspanya sonbaharını yaşarken, adeta dünyaya önemli acı yaşanan uyarı ile haykırış yapıyor. Tabi ki duyarlı olan veyan öğrenmek isteyene yöneliktir. Bizi ilgilendirmez havası ise bu anlayıştan çok uzaktır. Benzer sinyalleri son yılarda epey yaşananıyla K. Kıbrısta neyazık almaktadır. Ama sanki olmamışçasına da yıkımı çağıran tetiklemelere devam denilmektedir.
Sonbaharın havasındayız. Kışa dğru gidiyoruz. İspanya da ayni iklim şartlarını yaşıyordu. Bir farkla, sıcaklıklar iklim normaleğinin biraz üstündeydi. Şehirler, turizmin yorgunluğu ile yeniden kendine gelmeğe çalışıyor. Havalar güneşin ışıklarıyla ısınıyor. Ama belli ki gelecek fırtınanın da kimse farkında değildi. Zaman zaman bazı çevreler, iklimlerin bozulduğu ve gelecekte gelecek sert koşulları söylese de normal gidişat havasında fazla önem bulunmuyordu…
Ekim ayının sonuna doğru gidiyorduk. Havalar hala yazdan kalma günlerdeydi. Birden ispanya alışılmamış sert yağışa uğradı. Sert ve yoğun yağışlar babzen yağmur ve giderek dolu şeklinde özellikle Valenta bölgesinde etkili oluyordu. Bir senelik yağış birkaç saat içinde yerini alıyordu. Toprağa sert şekilde iniyordu. Böylesi sert iklim yağışı ise şehiri yerlebir etme durumuna sokuyordu. Normal iklim koşullarına göre yaılan yapılar ve alınan korumlar, sert yağışlar karşısında yerlebir oldu. Öyle oldu ki sokaklar adeta selelrin sıkışıp binaları yutma dönemine ulaştı…
İspanya sonbahar ayının Ekim son günlerinde iklim bozulmasının neleri içerdiğini, uygulamalarla yaşam bedeli ödeyerek öğretiyordu. Şu ana kada ikiyüz üstü ölümler ve ayni rakamdaki kayıplarla can kaybı olarak söyleniyor. Halk öfkeli. Ama ikinci nokta da eklenmesi şart. Son ispanya olayında olduğu gibi, orman arazilerini yok ederek, betonlarla örmeler sonucu, hem suyun yeraltına hem de akmasına engeler oluşturur. Sıkışan su giderek patlar. Akacak yer arar. Valentiya bölesinde bu gerçeklik de iklim bozulmasına eklendi.
İklimlerin nozulmasıyla daha sert yağışlar oluyorken, öte yandan betonlaşma ile suyun akacak alanları daraltınca da fazladan gelen yağış,a deta kentleri yutmaya ve akacak yer olarak sıkışan alanda patlama yaratı. İspanya adeta iklimsel konum ile yapısal rant kritlerlerinin doğa karşısındaki tepkisini yaşadı.
Liderler ilgili bölgeye gider. Halk gelenleri adeta çamur ve taş yağmuruna tutar. Protestolar yapılır. Öyle yapılır ki başbakandan krala varan yetkilileri kovalar. Ama tutuklanma veya kalmanlı savunma da yapılmıyor. Oysa ayni koşulları yaşadığımız altı Şubat depreminde yetkililere karşı ufak eleştiri yapanların başına gelenleri elbet unutmadık. Buda ülkesel doğa karşısındaki kitlesel öfke davranışları ile siyasal karşılığın da kıyaslama örneği oldu.****
Dünya ispanyadaki selleri konuşuyor. Nasıl konuşmasınlar, öyle bir yağış oldu ki adeta sadece ölen insanların rakamı dahi korkunç. Önemli gelişen ülkede de olması başka soruları da getirmesi muhmtemeldir. Fakat, ne acıdır ki hala iklim zirvelerinde bozulmayı önleme değil de bozulma hızını biraz azaltma önemleri tartışılıyor. Hala ortak buluşma da olmuyor. Şimdi ispanyaya bakacak olursak, iklim bozulması nedeniyle bedel ödeyen insanlar,ne iklim bozulmasında etkileri var nede bu bozulmayla kazanan sermaye kesimindedirler. Ama bedeli onlar hem de doğa tepkili sert yağışlarla, yerlebir olan yerleşimlerinde ödüyorlar. Ek nokta, ispanyada onca bir anlık yağışla yerlebir olan kent gerçeği yanında, ısrarla iklim bozulmasıyla su sıkıntısının da artacağı uyarıları var.
Gerçek emperyalist sermaye durumuyla kaşılaşıyoruz. Daha fazla kar adına doğa da yerlebir edilirken, bedel halk karı da sermayenin cebine gidiyor. Benzerleri en ufak yağışta bizde de oluyor. Betonlaşan yerleşimlerin su akışını engelerken, alınmayan tetbirlerle en ufak yağışta sel olaylarıyla karşılaşıyoruz. Ama kimse ne sistemi neden ufak gerekçeleri konuşuyor. Acılar bitip de hayat devam edince de hiçbirşey olmamışçasına ilerleme devam ediyor.
****
Kısaca, ispanya seleri bize birkaç gün olsa da iklimlerin bozulmasıyla nasıl bir dünyaya gidildiğini yaklaık ölüm ve kayıplarla beşyüz insanın bedeliyle hatırlatıldı. Kaçı anladı, emin değilim. Hele betonlaşma ve küresel ısınma hamleleri gırla gidiyor. Gelecek dünyayı nereye sürüklendiğinin ispanya bir kanıtıdır. Ama belli ki kısa zaman sonrası olacak iklkim zirvesinde bunun engelenmesi üzerinde tek bir uzlaşma da olmayacağı kesin. Emperyalist dünyamız böylesi ilerleyişle kendini koruyarak sermayeye ranta devam diyor. Peki bedel ödeyenler?
