Avrupa parlemento seçimleri sonlandı. Kaçınılmaz sonucu bazı ülkelerde sarsıntı yaratı. Önemli sarsıntılardan biri de Fransada oldu. Macronun partizi faşist parti karşısında epey geriledi. Macron da hemen erken seçim kararıyla parlementoyu fes ediyordu. Dünya kamuoyu ilgili tutumu “siyasal kumar” olarak algıladı. İnce noktalar vardı. Bunlar fazla öne çıkmadı. Ayrıca Macron birkaç önemli karar dahi verdi. Nedense pek konuşulmadı..
Avrupa seçim sonuçları bazı ülkelerde yöentimde istifaları getirdi. Belçika normaldı. Çünkü genel seçimlerde yapıldı. Başbakanın partisi zaten kaybeti. Yeni kualisyon dönemi uzun zaman da sürme olasılığı her zaman var. sürpriz değildi. Fakat Fransada işler biraz karışık. Fransa cumhur başkanı seçim sonrası parlementoyu fes ediyordu. Zaten unjutulan, Fransa parlementosunda Macron çoğunluğa sahip değildi. Sol ve faşist parti karşısında denge gibiydi. Onun için birçok kararı geçirmede mutlaka sol veya faşist eksenden desteğe ihdiyacı vardı. Yine de son seçimlerde epey geride kaldı. En azından birinci parti olmayı da önemli farkla kaybeti.
Buraya kadar sıraladıklarımız, olayda bazı kumar oynama dışında fazla tartışılacak olgu yoktur. Fakat, seçimi kaybeden Macron siyasetiydi. İstifa etmesi gereken de eğer istifa olacak sa Macron etmeliydi. Bunu fazla seslendiren yok. Ancak, Macron kurnazlıkla kendine has beyeniyi oynatı. Parlementoyu fes ederek, bir anlamda okların kendine yönelmesini engeledi. Hele uyguladığı sosyal hak gasbından Ukraynaya, çifçilerle olan sorunlarından Filistine karşı duruşu oy kaybetmesinde önemli rol aldıydı. Normalde istifa etmeyip öne parlementoyu koyarak, adeta hem siyasal kumar oynadı hem de okların kendine yönelmesini engeledi. Üstelik hemen şimdi seçime gidiliyor. Tammda Avrupa futbol şampiyonasının başlayacağı günlerde ve devamında Fransada olinpiyatların olacaı zamana sıkıştırıyor.
Birçok olasılık vardır. Daha düm Fransız askerlerini Ukraynaya göndermeyi veya israilin saldırılarını alkaşlayan başkandı. Afrikadaki yeni sömürge ülkelerini birer birer Rusyaya kaptırdıydı. Emekçiler için yıkım yasalar çıkardı. Öyle çıakrdı ki onca sokak eylemlerine ve grevlere rağmen geri adım atmadı. Bunlar Macronun kaybetme nedenlerinden önemli ktgı yapan davranışlardı.
Ama belirtiğim gibi Macron istifa etmedi. Parlementoyu fes ediyordu. İstifa etse, bir daha seçilemezdi. Türkiyedeki gibi “anayasa babayasa tanımam” kuralını uygulayamaz. Yine de Macron oynadığı kart ile seçim sonrası merkez soldan veya sağdan bir başbakan ile görevini en azından tamamlama hamlesinin de seçenek olduğu deryaya daldı.
Tekrar edelim: normalde ret edilen Macrondu. Ama Macron istifa etme yerine, hedefine parlementoyu koydu. Hemen, seçim sonrası da yaparak, tartışmanın şimdilik kendine yönelmesini de engeledi. Olacak olan seçimlerde çıkacak sonıçla anlaşılacak. Tabi spor dalgaları ve yazı sıcağını birlikte düşününce de probagandanın nedenli etkili olacağı da başka bir sorgulama olgusudur.****
Macron salt seçim kararı almadı yalnızca.. hatırlayın Yeni Kaledonyayı. Orada olaylar oldu. Özellikle Fransanın yerel seçimlerde daha da müdahil olma adına yeni yurtaş yapma yasasını gündeme getirdi. Yerli Kanatlar ayaklandı. Dokuz işi öldürüldü. Olaylar yaygınlaştı. Olağanüstü durum ilan edildi. Adalara askeri güçler gönderildi.
Macron seçim sonrası ilgili yasayı askıya aldı. Daha iyi tartışılma dendi. Halbuki Yeni Kaladonyalılar ret ediyordu. İsyanlar oluştu. Macron direndi. Fakat, seçim fırsatından yararlandı. Yeni Kaledonya yasasını geri çekip askıya aldı. Buda bize bazı dersler anlatıyor. Direnerek bu işler oluyor. Yeni Kaledon halkı yerel olsa da defakto değişimine karşı çıktılar. Yeni yurttaşlarla bozulacak sosolojik siyasal duruma direndiler. Macron durup dururken geri adım atamazdı. Tam da Fransayı erken seçime sokarken, Yeni Kaledonya yasasını da askıya aldı. Bu Yeni Kaledonyanın sokak direnişinin bir başarısıdır.
Kısaca, Fransa Avrupa parlemento seçimleri hemen sonrasında erken seçime gidiyor. Tabi ki Macronun da içereleceği başkanlık seçim yok. Bu arada Yeni Kaledonya sorununun da gündeme gelme tehlikesini de düşünüp, yeni yurttaşlık yasasını da geri veya askıya aldı. Bir anlamda seçim sonucuyla bazı hamleler de belirlenme olasılıkları altıa konuldu. Gelişmeler ve dirençler böylesi sonuçlar da üretmeye adaydır. Bakalım tam da Avrupa futbol şanpiyonası izlenirken, sıcak hava dalgası yayılırken, eskiden yaşanan gelişmelerin kalan tortularıyla Fransa seçimi nelere yönelecek.
