“Askerlikten soğutma suçu” yıllarca Türk militarizminin koruyucu zırhı olarak işlev gördü.
Ancak artık bir hükmü kalmamıştır.
Peki bu zırhın tarihçesi neydi ve nasıl hükümsüzleşti?
“Halkı askerlikten soğutma” fiili, “Milli savunmaya karşı suçlar” adı altında 1926 yılında suç olarak kabul edildi.
1889 tarihli İtalyan Zanardi Kanunu (765 sayılı TCK 1926–2005) Türkçeye çevrilerek kabul edildiğinde, dönemin Adalet Bakanı Mahmut Esat Bey TBMM’de yaptığı konuşmada; “Arkadaşlar, ceza kanunumuz çok serttir. Çünkü inkılâp çok kıskançtır” demişti.
Evet, TCK çok sertti ve totaliterdi.
Bundan böyle askerlik ve ordu eleştirilmeyecekti; eleştirildiklerinde ise eleştirenler cezalandırılacaktı.
765 sayılı TCK, 2005 yılında değiştirilip yerini 5237 sayılı TCK’ya bıraktığında, “halkı askerlikten soğutma” hükmünü düzenleyen 155. madde, bu kez karşımıza 318. madde olarak çıktı. Yasa ve madde numarası değişmişti ama öz ve içerik aynen korunmuştu.
2006 yılında yapılan bir değişiklik ile “halkı askerlikten soğutma” fiili “terör suçu” kapsamına alınarak 318. madde daha da ağırlaştırıldı.
“Halkı Askerlikten Soğutma” suç maddesi nedeni ile Erhan Akyıldız, Ali Tevfik Berber, Bilgesu Erenus, Saruhan Oluç, Osman Murat Ülke, Şanar Yurdatapan ve Nevzat Onaran gibi birçok yazar, akademisyen, aktivist ve sanatçı hapse atıldı.
2006 yılında İsrailli vicdani redçiler ile dayanışma etkinliğinde “herkesi askerliği reddetmeye çağırıyorum” cümlem nedeniyle 5 ay hapis cezasına çarptırıldım. Şubat 2012 yılında bu ceza nedeniyle 50 gün hapiste kaldım.
Bu suç maddesi nedeniyle defalarca hakim karşısına çıktım. Son olarak 26 Kasım 2013 tarihinde İstanbul 17. Sulh Ceza Mahkemesinde Hakim karşına çıktım. Çıkma nedenim www.savaskarsitlari.org isimli web sitemizde yaptığımız yayınların halkı askerlikten soğuttuğu yönlü savcılık iddianamesi.
Mahkemede özetle şunları söyledim:
“17 Ağustos 1999 yılından kurulan www.savaskarsitlari.org isimli web sitesi ile gerçek ve doğru habercilik yapıyoruz.
14 yıldır Barış Savunucularının, İnsan hakları savunucularının ve Vicdani redçilerin sesi olmaya gayret ediyoruz.
Askerlikten soğutmak suçunun varlığı Türkiye Anayasasına ve Türkiye’nin tarafı olduğu uluslararası sözleşmelere aykırıdır.
Çünkü halkı hekimlikten, imamlıktan ve gazetecilikten soğutmak suç değildir. Halkı
Askerlikten soğutmak diye bir suç olamaz. Böyle bir suçu kabul etmiyorum.
TCK’da var olan madde 318 “halkı askerlikten soğutmak” gibi bir ucube yok olmalıdır.
Sitemizin kuruluşunun amaçlarından bir tanesi de halkı militarizmden, milliyetçilikten ve askerlikten soğutmaktır. Dolayısıyla sayın savcının iddianamesine konu olan “askerlikten soğutmak suçunu” işlediğimiz yönündeki suçlamasını kabul ediyorum.
Herkesi askerlikten soğumaya davet ediyorum çünkü 1960, 70 ve 80’deki darbe karanlığını askerler yarattılar. Eğer askerler olmasaydı Ergenekon denilen şebeke olmazdı, Kürdistan’da savaş ve katliamlar olmazdı, Ermeni soykırımı yaşanmazdı, Hiroşima bombardımanı ve Hitler Nazizm’inin ölüm kampları olmazdı. Bu karanlığın ve katliam tarihinin yok olması için askerlik kurumunun yok olması lazım.
Şiddetten arınmış bir dünyada yaşayabilmek, özgürleşebilmek, yok edilmeye çalışılan kişiliğimize sahip çıkabilmek için; sizleri de askerlikten soğumaya davet ediyorum.”
Bu savunmamın ardından Mahkeme Hakimi kararını açıkladı:
“Sitede yapılan yayınların uluslararası sözleşme ve Türkiye anayasasında geçen düşünce ve ifade özgürlüğü kapsamında olduğundan sanığın beraatine karar veriyorum.”
Bu kararın anlamış şudur: Bu karar bir içtihattır ve her ne kadar ilgili yasa maddesi var olup yürürlükteyse de artık bu yasa maddesine dayanarak hiç kimseye ceza verilemez. Dolayısıyla TCK madde 318 “halkı askerlikten soğutmak” suç maddesi hükümsüzdür!
