(Kıbrıs Haber Ajansı) Kıbrıs sorununa çözüm yolunu açmayı amaçlayan New York, Long Island’daki Greentree malikanesinde Cumhurbaşkanı Demetris Christofias ve Kıbrıs Türk Toplumu lideri Derviş Eroğlu ile BM Genel Sekreteri Ban Ki Moon arasında ikinci görüşme 23-24 Ocak tarihlerinde yapıldı.
İki günlük görüşmelerden sonra açıklama yapan BM Genel Sekreteri Moon Kıbrıs’taki iki toplumun liderlerinden, Kıbrıs sorununda nihai bir anlaşma yönünde kesin adımlar atmalarını istedi; müzakerelerin bu aşamasında, müzakerelerde hız ve devamlılık sağlamak için yoğun olsa bile yeterli olmadığını belirtti.
Ban, Mart sonunda Kıbrıs’taki Özel Danışmanı Alexander Downer’den ilerlemeyle ilgili bilgi alacağını ifade etti.
Genel Sekreter, “Rapor olumlu, ilgili Güvenlik Konseyi kararlarına uygun olursa, iki tarafla istişareden sonra Nisan sonu veya Mayıs başında çok taraflı bir konferans çağrısı yapmaya niyetliyim” dedi.
Ban Ki-moon, “Müzakerelerin bu aşamasında, müzakerelere devam etme ve hız kazandırma, yoğun olsa bile yeterli değildir. Liderlerden nihai bir anlaşma yönünde kesin adımlar atmalarını istedim. O zaman Birleşmiş Milletler, sağlam bir anlaşmaya varmanın bütün Kıbrıslıların menfaatine olacağına inanmaya devam edecektir” şeklinde konuştu.
Ban, iki toplum liderine, davetini kabul edip iki gün için Greentree’ye gelmelerinden dolayı teşekkür etti.
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Ban Ki-moon şöyle konuştu:
“Bu bizim, liderlerin adada üç yıldan fazla bir süre önce başlayan ve düzenli olarak yapılmakta olan müzakerelerle Kıbrıs’ta kapsamlı bir çözüm sağlama çalışmalarını desteklemek için birlikte yaptığımız beşinci görüşmedir.”
“Geçen Ekim ayında Greentree’de bir araya geldiğimizde liderler bir anlaşmaya varabilecekleri güvenini vermişlerdi. İki taraf o zamandan bu yana bu amaca ulaşmak için müzakerelerine devam ettiler. Greentree’deki son görüşmeden hemen önce, iki lidere birer mektup yazarak müzakerelerin son aşamasına ilerlemekte olduğuna işaret ettim. Greentree’deki anlamlı görüşmeler, bu aşamanın tamamlayıcı bir bölümünü oluşturuyor, çok taraflı bir konferansa ve nihai anlaşmaya götürüyor. Her iki lider de çözüm taahhüdünü tekrarladılar.”
“İki lider Greentree’ye üç ana konuyu, “yürütmeyi seçme, mülkiyet ve vatandaşlığı çözmek için geldi.”
“Liderlere bu zamanı kararlı hareketler yaparak kullanmalarını istedim. Bu iki gündeki görüşmeler çetin ve yoğun geçmesine rağmen sınırlı ilerleme sağlandı. Liderlere bu sürecin Kıbrıslılara ait, Kıbrıslıların yürüttüğü bir süreç olduğunu hatırlattım. Birleşmiş Milletlerin taraflara çözümü zorlamak için burada olmadığını söyledim.”
“Gelecek adımlarla ilgili olarak tarafların gelecek iki hafta içinde mülkiyet üzerinde veri alışverişini tamamlamalarını önerdim, onlar da kabul etti.”
BM Genel Sekreteri, “Şubat ayı sonunda Güvenlik Konseyi için müzakerelerin mevcut durumuyla ilgili bir rapor hazırlayacağım. Mart sonunda Özel Danışmanım Alexander Downer’den sürecin bir incelemesini isteyeceğim. Raporu olumlu ve ilgili Güvenlik Konseyi kararlarına uygun olursa, iki taraflarla istişareden sonra Nisan sonunda veya Mayıs başında çok taraflı bir konferans çağrısı yapmaya niyetliyim.”
“Müzakerelerin mevcut aşamasında, müzakerelerin devam etmesi ve hızı, yoğun olsa bile yeterli değildir.”
“Liderlerden nihai bir anlaşmaya gitmek için kararlı adımlar atmalarını istedim.”
“Birleşmiş Milletler, sağlam bir anlaşmaya varmanın bütün Kıbrıslıların yararına olacağına inanmaktadır. Özel Danışmanım ve ekibi, sürece yardımcı olmak için ellerinden geleni yapıyorlar, bu önemli görevde taraflara yardımcı olmaya devam etmeye hazırdırlar.”
Christofias’ın açıklaması
Cumhurbaşkanı Demetris Christofias, Green Tree’de yapılan iki görüşmede, Kıbrıs sorununda her hangi bir ilerleme kaydedilmediğini ve bunun için BM Genel Sekreteri’nin bir Uluslar arası Konferansın gerçekleşmesi için sunduğu davetin gerekçesi olmadığını söyledi.
New York’ta BM Genel Sekreteri’nin Kıbrıs çözüm müzakereleriyle ilgili açıklamasından sonra basına açıklamada bulunan Christofias, Kıbrıs sorunundaki iç konularda yakınlaşma sağlanmaması durumunda uluslar arası bir konferansın gerçekleşmesinin mümkün olmayacağını söyledi.
Kıbrıs Rum tarafının uluslar arası konferansla ilgili görüşlerini açık ve net bir şekilde sunduğunu ifade eden Christofias, BM Genel Sekreteri’nin iki liderle toplam 6-7 saat görüştüğünü belirtti.
Green Tree’de epeyi görüşme yapıldığını ancak herhangi bir ilerleme kaydedilmediğini ifade eden Demetris Christofias, her iki tarafın yürütme, iç ilişkiler, uluslar arası anlaşmalar ve hava sahası gibi konularda kendi görüşlerinde ısrar etmeye devam ettiklerini belirtti.
Mülkiyet konusuna da değinen Christofias, mülkiyet konusunun toprak konusuyla bağlı olduğunu, BM Genel Sekreteri’ne de iki konunun bir birine bağlı oldukları görüşünü şahsen ifade ettiğini açıkladı.
Kıbrıs Türk tarafının mülkiyet konusunda anlaşılan süreçte gerekli bilgileri sunmadığını ifade eden Christofias, mülkiyet konusunda bir komitenin oluşmasının kararlaştırıldığını ancak Türk tarafının konu üzerinde olumlu adımlarda bulunmadığını belirtti.
Christofias, BM Genel Sekreteri’nin açıklamasında da ifade edildiği gibi iki tarafın 15 gün içinde mülkiyet konusunda belge alış verişinde bulunmaları ve aynı zamanda toprak konusunu da görüşmeleri gerektiğini söyledi.
Christofias, konu üzerinde harita sunulmasının gerekli olmadığını da açıkladı.
Kıbrıs’ın 1 Temmuz 2012’de üstleneceği AB Dönem Başkanlığı hakkında konuşan Christofias, “bu konularda açık, net ve kararıyım” dedi.
Christofias, AB Dönem Başkanlığının, Kıbrıs sorunundaki uluslar arası bir konferans yapılması ya da Kıbrıs sorununun çözümüyle bağlantısı olmadığını söyledi.
Cumhurbaşkanı, Kıbrıs Cumhuriyeti’nin AB Dönem Başkanlığını yürüteceğini vurguladı ve Türk tarafının davranışının değişeceği ve Temmuz ayına kadar Kıbrıs sorununda bir çözüme ulaşılacağı umudunu ifade etti.
Derviş Eroğlu’nun bazı konulardaki tutumunu bildiğini ve bunun için Temmuz ayına kadar Kıbrıs sorununa bir çözümün bulunmasının zor olduğunu belirten Christofias, Kıbrıs Rum tarafının Eroğlu’nun bazı konulardaki görüşlerini kabul etmediğini belirtti.
Christofias, Türkiye’ye karşı baskı kullanılması gerektiğini, Türk tarafının davranışı değişmeden Kıbrıs sorunuyla ilgili uluslar arası bir konferansın gerçekleşmesinin mümkün olmayacağını söyledi.
Cumhurbaşkanı, Kıbrıs’ın AB Dönem Başkanlığını yürütmesi sürecinde Kıbrıs sorunundaki müzakereleri sürdürmekte her hangi bir sorunu olmadığını söyledi.
Downer BM Güvenlik Konseyi’ni bilgilendirdi
BM Genel Sekreteri’nin Kıbrıs Özel Danışmanı Alexander Downer, Christofias ve Eroğlu ile Ban arasındaki görüşmelerin tamamlanmasının ardından BM Güvenlik Konseyi üyelerini Gren Tree’deki Kıbrıs sorunuyla ilgili görüşmeler hakkında bilgilendirdi.
Ele edilen bilgilere göre, Downer, dikkatli olup, BM Genel Sekreteri’nin liderlerle yaptığı görüşmelerle ilgili açıklaması çerçevesinde konuştu.
Downer, Green Tree görüşmelerinin başarılı olmadığını ancak kendisinin iyimser olduğunu söyledi.
Kıbrıs Rum ve Kıbrıs Türk tarafının Green Tree görüşmelerinde üç önemli konuda kendi önerilerini sunduklarını ifade eden Alexander Downer, BM yetkililerinin müzakere sürecine yardımcı olduklarını belirtti.
Downer, Mayıs ayına kadar atılacak olan adımlara ve BM’nin uluslar arası konferansın yapılması için gerekli üç şarta da değindi.
Aynı kaynaklara göre, BM Güvenlik Konseyi üyeleri ise BM Genel Sekreteri’nin çalışmalarını memnuniyetle karşıladıklarını ifade ettiler.
Uluslar arası konferans konusuyla ilgili olarak Konsey üyeleri, BM Güvenlik Konseyi kararına değindiler.
Fransa temsilcisi, Kıbrıs’ın AB Dönem Başkanlığıyla Kıbrıs çözüm müzakerelerinin birbirlerine bağlı konular olmadıklarını belirtti.
BM yetkilisi, Kıbrıs’ın AB Dönem Başkanlığı ve çözüm müzakerelerin değişik konular olduğunu söyledi.
İki liderle BM Genel Sekreteri arasındaki ilk görüşme Kasım 2010’da yapılmış, bunu 26 Ocak 2011’de Cenevre ve 7 Temmuz 2011’de diğer iki görüşme izlemişti. 28 Ocak 2011’de Cenevre’de yapılan toplantıda taraflar, en kısa sürede kapsamlı bir çözüm bulmayı taahhüt etmişler ve müzakereleri yoğunlaştırma konusunda görüş birliğine vardılar.
New York’ta Ekim 2011’de yapılan görüşmeden sonra liderler, Lefkoşa’da, BM kontrolü altındaki bölgede her zamanki gibi Kıbrıs müzakerelerine devam ettiler.
