Yıla nokta koyarken, geride kalan seçimler – Özkan Yıkıcı

Artık günlerden saatlere doğru zaman hızına girdik. Salı günü yılın son günü. Bir yılın geride braktığı çok gelişmeler vardır. Doğrusu, her konuşmaya başlayanın adeta yılın bitmesini istediği anlaşılıyor. Zamanın gitmesine karşın, öylesine olumsuzluklar yaşandı ki yeniden yaşanmama adına tüm yük yıla konuluyor. Bundan dolayı olacak ki herkes yılın kötü geçtiği, biran önce sonlanmasıyla belki denilerek, daha kötüsünün olmaması dilekleri vardır.

Geride brakmakta olduğumuz senenin birçok önemli olayı yaşandı. Devamının gelecek yıla da süreceği kesin. Yine de suçlanan 1924 yılına fatura edilmektedir. Doğrusu, ben de bu yıl açısından umadığım bazı komplolara uğradığımı da teslim edeyim. Onun için öteki yılara göre bazı daha kötü izlerle yılı tamamlıyorum.****

Klasik her yıl yaşananlar var. bunlardan birisi de sandık başına gitme. Yani, seçimler. Bu yılın önemli yönü, yaklaşık 64  ülkede seçimlerin yapılması. Buna ek olarak AB kurumsal yapsını da eklemek gerekir. Dünyanın yarısı sandık başına gitti. Öylesi bir önemli seçim süreci yaşandı. Dahası, ABD İngiltere, Fransa, Hindistan gibi sonuçları etkili olacak devletlerde de yapılmasıdır. Ben bu konuda direk 21 ülkenin seçimlerini yazılarımda yorumladım. Tabi AB seçimlerini de eklersek 22 olur. Her seçimin önemli noktaları vardı. Fakat genel net siyasal bakımdan pek de iyi gelişmeler olmadı. Birçok ülkede gericilik ve cihatcılık damgasını vurup sahada belirleyici olurken, seçimlerde özellikle Avrupada sandıkla faşizmin yükseldiği de kesin. Sanırım, AB parlemento seçimlerinde faşist partilerin yükselişi bunun önemli kanıtıdır. Ayrıca, yine Avrupadaki Avusturya ülkesinde de faşist parti birinci geldi. Almanya yerel seçimlerinden Belçikadaki yerel ve genel seçimlerde de faşist partilerin oyları artığı da görüldü.

Yapılan İngiltere ve Fransa seçimlerinde de adına aşırı ama genel siyasal duruşları faşist partiler de başarılı oldu. İngiltere parlementosuna faşist parti dört vekil koydu.j bunlar dahi gereken mesajı vermesi gerekiyor.

Elbet seçimin temel konuşulan seçimi ABD oldu. Trump korkusu durmadan ponpalandı. Fakat, sonuçta Trump kazandı. Ancak beklenenden fazla oy alması da meclislerde de çoğunluğu sağlaması olayın gelecek sistem siyaseti bakımından önemsetmektedir.

Yıl içinde yapılma ve sonuçları bakınan bence Güney Kore önemli. Yılın başında yapılan demokratik seçimde muhalefet partisi Demokratik birlik seçimi kazanır. Bu normal sayılması da gerekir gibiydi. Fakat yılın sonunda sarayın sıkıyönetim ilanı ve protestolarla parlementonun direnmesiyle kısa zaman sürme süreci, G. Kore için tarihi yıl olarak tarihe yazıldı. Eğer Ortadoğu ve Ukrayna yoğun savaşı olmasa bu konu demokratik çıkış bakımından örnek olarak konuşulacaktı.

İlk göze çarpan seçimler böhyle iken, örneğin Afrika kıtasında Senegal ve Bosvanada ki seçimler eli yılık iktidarları değiştirdi. Tartışmalı Bangladeş seçimi sonrası, aylar sonrası çıkan halk ayaklanması ise Hasenayı ülkeden kovaladı. Sirilankada Maarksiz aday ilk defa başkan oldu. Ayni şekilde Uruguay seçimlerini de sol aday kazandı. Bazı ülkelerde ise denge şöylesine oynadı. Hindistanda Modi iktidarını korurken kayıplara uğradı. İspanyadaki Katalonya seçimleri son gelişmelerle birlike daha sisteme yakın çıkan sonuç oldu. Bazı ülkelerde pek değişen bir şey olmadı. En başta da savaşa rağmen Rusya idi. Bulgaristan ise seçim eflasyonlarına girdi. Dengeler devam eden sonuçlarla devam ediyordu.

Gelelim bizi de daha yakından ilgilendirilen Türkiyeye. Türkiye bu yıl yerel seçimlerini yaptı. İlk defa AKP ikinci sıraya düştü. CHP kırk yıl sonra ilk defa birimci geldi. Birçok ili kazandı. Bunlar Türkiyenin özellikle son dönemki kurumsalaşan yeni rejim için iyi haber değildi. Fakat, kazanılan başarı yanında CHP taktikleri “yumuşama” süreci, Cumhur bloğunun toparlanmasını da sağladı. Yeniden kazanılan seçimlere kayim uygulamaları tekrarlanmaya yönelindi.

Kısaca, geride kalmakta olan yılda çok önemli seçimler oldu. Faşizmin yükselişi ile sosyaldemokratların sağa kayış denklemi adeta devamlılığa girdi. Bazı kırılmalar dışında genelde sistemin yönetilememesi, ekonomik krizin devamı ile sandıktan daha gerici sonuçların birlikte yaşandığı yıldı. Bunlar önümüzdeki yıl nasıl bir yol izleneceğinin de kuşkularıyla taşlanıyor. Tabi biten Amerikan seçimin, Trump kazancı sonrası, yılın başında Trump beklenmektedir. Buda emperyalizmin nereye sorusuna daha net yanıt da verme şansı var. tabi krize giren Almanya seçimleri de AB geleceği için önemlidir.