Yeni sol hareket ile İngiltere gidişatı – Özkan Yıkıcı

Sömürgesel kültürün ayni zamanda siyasalaşan önemli yansıması da olur. Sömürgeleşen kültürleşmede yaşayanlar, enbaşta kendini sömüren ülkelere karşı duyarlı gibi görülse de oradaki gelişmelere iyice yabancılaşır. Bunu K. Kıbrısta heran Türkiye gerçeğinde yaşıyoruz. Bazen tersinden, bazen de hiç yokmuşçasına duruşlarla sesizliklerde uçuşup gidilir. Nitekim yakın tarihte bir dönem direk sonradan gölgede bilinçli brakılan İngiltere sömürgesel gerçeği de bunların en canlısı olandır. Üstelik garantörlük ilkesiyle Kıbrısın geleceğinde son sözü de yasal olarak İngiltere baştan ele geçirdi. Klasik sömsürgecilikten yeni sömürge sıçrayışını yaptı. Bir ek önemli katgısal varoluşla, adada yine açıkça ingilktere toprağı sayılan üstlere sahiptir. Bu üstlerin salt Kıbrıs değil bölgede nasıl kulanıldığı her gelişme sonrası kanıtlarla etrafa saçılmaktadır. Ayrıca, İngiltere sömürgesel miras sonucu, ilgili ülkede yoğun Kıbreıslı göç edip yaşamaktadır. Yine de sayılan can alıcı bazı durumlara rağmen tıpkı K. Kıbrrıs Türkiye ililişkilerindeki gibi ingilteredee olan gelişmeler de pek ilgi görmez. Üstelik sömürgesel yaşamımızda hep İngiltere kaçma umut kapısı halinde hala yerini kulanmaktadır.*****

İngilterenin Kıbrıs üzerindeki etkisi tartışılmazdır. Fakat tarihi gerçek de var: İngiliz politikası adıyla da simgeleşen önemli siyasal birikimle uygulamalar yapılmaktadır. Öyle ki probaganda aygıtı ile sömürgesel gerçek sonucu hala adanın sorunundaki İngiltere gerçeği hiç sorgulanmama derecesine taşındı. Daha da tehlikelisi tıpkı Trump girişimi beklentisi gibi, ingilterenin çözümde önemli katgısı umudu hala tutmaktadır.

Özetlenen ada İngiltere önemli ağından sonra, şimdi bizi de ilgilendirmesi gereken son gelişmeğe girişelim. İngiltere önemli kapitalist devletlerden biridir.hele de ekonomik ve siyasal gücü tartışılmazdır. Son krizdeki dalgalanmalar, ingiltereği de direk etkiledi. Öyle etkiledi ki muhavazakar parti hem sağa kaydı hem de daha tutucu bir noktaya ulaştı. Sosyaldenokrat denilen işçi partisi ise sola çoktan elveda dedi. Hat da hatırlatalım, önemli Kıbrısla alakalı kararlarda ingilterede işçi partisi yönetimde idi. Yetmişdört olayı, Annan planı gibi yaşananlarda İngiltere işçi partisi dönemindeydi.

Son seçimleri yeniden işçi partisi kazandı. Bir önemli farkla, daha önceden sol kanatı iyice törpüledi. Sendikal etkinliği kırdı. Neoliberal çizginin temdsilcisi oldu. KOrmın gibi sol eski başkanını dahi partiden kovdu. Bir sağ kriz partisi olarak yerine tamamen oturdu.

Benzer gelişmelerden birisi de ingilterede birden güçlendi: faşist reforum partisi bir anda meclise girer ve yapılan kamuoylamalarında birinci sıraya dek geldiği anlaşılır. İngilterede tıpkı öteki Avrupa ülkeleri gibi faşist dalga kitlesel destekle hızla yükseliyor. Hem de başbakanın işçi partili olduğu dönemde bu tırmanış hızlandı. Elbet uluslarası ilişkilerde örneğin “filistin” sorunu veya işçi partisinin militarisleşme ve sermayeğe servet kaydırma adına hakları kırpma politikası da ülkede çalkantıları da genişletiyor.

Tam da bu sağa kayışla teslimiyet, faşist partinin birden birinci sıraya gelişi yaşanırken, işçi partisinden atılan KOrmundan tutun Pakistanlı Sultana veya bazı sol örgütlerin de çabasıyla “Sizin partiniz” adıyla yeni bir hareket başlatıldı. Özellikle son seçimde bağımsız sol adayların bazılarının meclise girmesi de cesareti hızlandırdı. Gerçi, başlangıçta sol hastalıklı bazı tartışmalar da olmadı değil. Bu yoğun katılıcı ilgiği biraz kuşkulaştırdı. Ama yine de Liverpuldaki kongre ile hareket yapılanmaya başlandı. Üyelerin oylarıyla prokram oluşturuldu. Örneğin liderlik veya kolektif liderlik seçimişnde kolektif liderlik az oy farkla olsa da yyönetim şekli oldu. Yine çift üyelik kkonusu da kabulendi. Sınıfsal, sosyalist ve toplumcu ilkeleri de temel ekseni oldu. Bu prokram üyelerce onaylndı. Tabi ki tartışmalı oluşu bazen kuşku bazen de demokratiklikle tabanın belirlemesi arasında gidip geldi.

Sonuçta,ingilterede eski işçi prtisi lideri Kormunun da olduğu yeni hareket hayat buldu. Devamında gurupsal dar kısgacamı yoksa bu yapılarla daha güçlü hareket olup iktidaramı yönelecek, yaşayarak, deneyimleşerek öğreneceğiz.

Net olan, oluşan sol boşlukta giderek dneyimlerle yeni yapılar oluşmaktadır. Bu salt ülkesel değil uluslarası boyuta da eğer prokrama uygun kalınırsa, epey yankı getireceği kesin. İngilteredeki yeni sol hareketin filistin konusundaki muhalefetli sokak dkesteği bunun önemli kanıtlarından biridir. Daha eşitlikli dünya, savaşa karşı, kaynakların insanlara harcanması ve daha eşit toplum oluşturma adına başlangıç yeni bir ışık olarak da algılanmasına yardımcı olunuyor.

Yukardaki gelişme ingilterede oldu. Gelişmiş kapitalist ülkede, yaşanan gerçeklerle, oluşan muhalefet karşıtlığında adına sınıf hareketi ve sosyalist diyecek bir yapılanıştır. Ama söylem ile pratik, ileride birlikte davranarak yükselme ivmeleri başlatılan bu hareketin yaşamdaki yerini de belirleyecektir. Hiç şüpeniz olmasın, Kıbrıstaki gerçeği nedeniyle bu tür hareketler elbet buraya da yansıtma yapacaktır. Enazından başka seslerin de çıkmasını muhtemel kılacaktır. Tarihi kırılmalar ve sol seçenek, eğer ilerlerse, ilerde kapitalist aşmazda seçeneksizlik de yok olur. Bakalım ingilteredeki sorunlar ve umutlarla birlikte harmanlaşan Sizin partiniz neleri bize tanıklaştıracak.