Katılımcı Bütçe Mümkün! – Tolga Yücedal

Tolga Yücedal – Yeni Kıbrıs Partisi Belediye Meclis Üyesi Adayı

Yeni Kıbrıs Partisinin 20 yılı aşkın siyasi hayatı bize göstermiştir ki, YKP’nin önerileri, sloganları halk tarafından zamanla anlaşılmakta ve benimsenmektedir. ‘Bu memleket bizim, biz yöneteceğiz’ dedik, ‘isyanımız işgale’ dedik… Şimdi de ‘katılımcı bütçe’ diyoruz…

Katılımcı bütçede halk, belediyenin gelecek yılın belediye bütçesini oluşturmaya ve geçen yılın sonuçlarını tartışmaya, karar verici düzeyde katılmaktadır. Bu süreç, pasif yurttaşlıktan aktif yurttaşlığa geçişi ve kentin halk ile ortaklaşa yönetimini temsil etmektedir.

Bu uygulama Türkiye’de, Fatsa’da 1979 yılındaki seçimlerde Devrimci Yol’un desteklediği Fikri Sönmez’in kazanmasıyla uygulanmaya başlamış ve daha önceki yönetimin çözmek için yıllar süreceğini söylediği birçok sorun, halkın birlikte çalışmasıyla bir kaç ay gibi kısa sürede rahatlıkla çözülmüştür. Katılımcı bütçe modeli, 1989 yılında da Brezilya’da Porto Alegre’de İşçi Partisi tarafından uygulanmıştır. Günümüzde de, Çanakkale başta olmak üzere Türkiye’deki belediyelerde ve dünyada birçok örneklerini görebiliriz.

Lefkoşa belediyesi için öngördüğümüz katılımcı bütçe modeli gündeme getirdiğimiz günden beri büyük ilgi görmektedir. Alışılagelmiş usulsüz, şeffaflıktan yoksun, yasal şekilde uygulanmayan ve birkaç kişinin elinde yürütülen, daha doğrusu yürütülemeyen bütçelerin Lefkoşa Belediyesi’ni getirdiği nokta ortadadır. Katılımcı bütçede, mahalleli toplanan paranın ne kadar olduğunun bilincindedir ve bunun neye harcanılacağına da mahalleli karar verir.

Katılımcı Bütçenin hazırlanışında 3 grup rol alır. Birincisi Konusal Komisyonlar, ikincisi belediyenin teknik yardım ekipleri, üçüncüsü de mahalle komisyonlarıdır.

Konusal Komisyonlar şehir düzeyinde düşünmeyi amaçlar belediyenin Teknik Yardım ekipleri halka her türlü bilgilendirmeyi ve yardımı yapar; gelecek yılın harcama ve gelir tahminlerini sunar. Mahalle komisyonları da, mahallenin sorunlarını muhtarlar aracılığıyla tartışır ve mahallenin önceliklerini belirler.

Böyle bir uygulamanın yasal zemini hali hazırda Mevcut Belediyeler Yasa’sında bulunmakta, ancak uygulanmamaktadır. Yasa, gereği muhtarların Belediye Meclisi ile belirli aralıklarla bu konularla ilgili toplantılar yapıp, halkın önceliklerini belirlemeleri ve yönetimin bunlara ilişkin değerlendirme şeklini halkla açıkça paylaşması gerekmektedir.

Şehrin bütününü ilgilendiren sorunları da gözetebilmek için YKP, mahalle toplantılarından bağımsız olarak şehir toplantılarının da yapılmasını ve burada önceliklerin, vatandaşların yanı sıra, sivil toplum kuruluşları ve ilgili kamu kuruluşlarının sektörel katkıları; çocuklar, gençler, yaşlılar, kadınlar, LGBTTK (lezbiyen, gey, bi-seksüel, transseksüel, transgender ve kuir) bireyler ve engelliler gibi özel ilgi gruplarının katılımı ile gerçekleşmesi gerektiğini söylemektedir.

Lefkoşa’da katılımcı bütçe modelini desteklemek devrimci, halkçı belediyecilik anlayışının tohumlarını atmak, kaderimizi kendimizin belirleyeceğimizi deklere etmek, kendi yaşadığımız sokağa dahi bizi yabancılaştıran sisteme karşı durmak demektir.