“Federal ve eyaletlerde hükümet partileri, uzun yıllar boyunca sosyal konut politikasını suç niteliğinde ihmal ettikten sonra – son üzücü kanıt, kira kontrol sisteminin uygulanmamasıydı -artık KPÖ’nün Salzburg eyalet seçimlerindeki mükemmel performansının farkındalar. İktidar partileri, eğer bir sonraki seçimlerde bir ders daha almak istemiyorlarsa, birçok kişinin sırtına yükledikleri devasa yük konusunda bir şeyler yapılması gerektiğini nihayet anladılar.”
Ernest Kaltenegger, Avusturyalı komünistlerin yerel seçimlerdeki başarısının merkez sağ ve sol partileri nasıl harekete geçirdiğini aktarırken, gelecek seçimler için de uyarılarda bulunmayı ihmal etmiyor.
SİYASETİN İTTİFAKLAR ÜZERİNDEN OKUNMASI
Tüm ülke 31 Mart yerel seçimlerine kilitlenmiş durumda. İttifaklar, işbirlikleri, görüşmeler, pazarlıklar, müzakereler gırla. Aday adayları enflasyonu dikkat çekici. Büyük bir yığılma söz konusu. Genel seçimlerden umudunu kesenler “yerel”de şansını deneme peşinde.
Ortalık kapalı kapılar ardındaki pazarlıklardan, ayak oyunlarından geçilmiyor. Her birey-parti kendi önceliklerini önceleyerek yol alma, kendisine alan açma arayışında.
Siyasetin seçimden seçime sandığa indirgendiği iklimde yaşananlar şaşırtıcı değil. “Siyasetsizliğin” siyaset sanıldığı iklimde matematiksel hesaplar gözleri karartırken mevcut konjonktürden başka türlüsü de beklenemez.
Adayların yığınağı, partilerin yoğun pazarlık trafiği, restleşmeler, hesaplaşmalar sarmalında “program” değil ittifaklar üzerinden okunan bir siyaset tarzı karşımıza çıkıyor. Siyasetin ve de demokrasinin yerelden örülmesi gibi “asli unsurlar” arada kaynıyor.
AVUSTURYALI KOMÜNİSTLERİN VERDİĞİ DERSLER
Bu ahval ve şerait içerisinde yanı başımızdaki Avusturyalı komünistlerin yerel yönetim başarısının yakından takip edilmesinde yarar var.
Daha önce yine bu sütunlarda değinilmişti. Bir süre öncesine kadar kimselerin adını dahi bilmediği Avusturya Komünist Partisi (KPÖ), Eylül 2021’de ülkenin ikinci büyük kenti Graz’da yerel yönetimi aldı. KPÖ Plus’un Graz Belediye Başkanı adayı Elke Kahr, iktidardaki merkez sağ Avusturya Halk Partisi’nin mevcut belediye başkanını geride bırakarak belediye başkanı oldu.
Graz’daki başarıdan iki yıl sonra komünistler bu kez de Salzburg eyalet seçimlerinde büyük elde ettiler. Bir önceki seçimde yüzde 1’i dahi bulmayan (0,4) KPÖ, Nisan 2023’teki seçimde oy oranını yüzde 11,7’ye çıkararak tarihi bir başarıya imza attı. Böylece 1949’dan bu yana ilk kez Salzburg Eyalet Parlamentosu’na girmeyi başardı. Partinin eyaletle aynı adı taşıyan Salzburg kentindeki oy oranı ise yüzde 22 civarında.
Analistler mevcut siyasetin sürdürülmesi durumunda Salzburg kentinde gelecek yıl yapılacak belediye seçimlerinin de favorisinin KPÖ olacağını dile getiriyor.
SİYASETİN TOPLUMSALLAŞTIRILMASI
Avusturya’daki komünistlerin başarısı tesadüf değil elbette. Avusturyalı gözlemciler başarının oluşmasında şu faaliyetlerin büyük rolü olduğuna işaret ediyor.
Siyasetin tabana yayılması: Siyaseti tabana yayılması, yani toplumsallaştırılması. Dikey değil, yatay bir siyaset tarzı geliştirilmesi. Seçimden seçime değil, hayatın her anında siyaset üretilmesi, sistematik bir mücadelenin örgütlenmesi. Güçlü bir yerel-toplumsal örgütlemenin gerçekleştirilmesi.
Gerçek sorunların öncelenmesi: Halkın can alıcı sorunlarının öncelik yapılması, gündelik yaşamın her anında bu konuda sistematik bir mücadelenin örgütlenmesi. “Barınma krizi” bu konuların en önde gelenlerindendi. Barınma sorunu Avrupa’nın da temel meselelerinden. Pek çok ülkede yüksek kiralar nedeniyle sık sık eylemler düzenlenirken bu bir mecraya akıtılamıyor. Ancak Avusturyalı komünistler nehrin yönünü değiştirmeyi becerebildiler.
Sosyal dayanışma ağları örgütlemek: Dar gelirli, dezavantajlı kesimlerle yakın ilişki kurulması. Komünistler kendi aylıklarından yapılan kesintilerle oluşturdukları yardım fonları aracılığıyla yoksullara düzenli kira yardımında bulundu. Bunun için seçimler, merkezi veya yerel iktidar beklenmedi.
Örgütlenmek, kalıcı siyaset üretmek: Siyaset sandığa indirgenince kalıcılaşmak da soruna dönüşebiliyor. Yaşamsal bir meseleye dönüşen barınma krizi için kolları uzun zaman önce sıvayan KPÖ, ısrarla bu meselenin sürdürücüsü oldu. Kurulan mahalle-semt örgütleri, bölge komiteleri vs üzerinden halka dayanışma içinde olundu, kitleler, geçinemeyenler, barınamayanlar örgütlendi.
Kamucu, halkçı politikaları savunmak: Kamucu, halkçı politikalarda ısrar etmek, sosyal politikaları savunmak neo liberal politikaların mağdur ettiği kitlelerde karşılık buldu. Diğer partilerden hayal kırıklığına uğrayıp, sistemden uzaklaşan “sıradan” insanlarla kurulan bağ sadece sosyal demokratlardan değil, tüm partilerden de oy getirdi.
Doğru adayı belirlemek: Ortaya çıkan başarılarda adayların da önemli rolü var. Tepeden atamalar, kontenjanlar, torpiller, adamcılık, tartışmalı isimler kaybettiriyor. Sazlburg’da genç politikacı Kay-Michael Dankl ve Graz’daki Elke Kahr gençlikleri, dinamizmleri, halkla iç içe olmalarının meyvelerini topladılar.
31 MART’A GİDERKEN NE YAPMAMALI?
Türkiye “yerel seçim sathı maili”ne girerken, sol-sosyalist ve sosyal demokrat partilerin/adayların dünyadaki yaşanmış/yaşanan deneyimlerden çıkaracakları çokça dersler var. Barınma/konut sorunu, deprem, ekonomik kriz gibi yaşamsal sorunların acil-kalıcı çözüm ve politikalar beklediği iklimde, halkın önceliklerini öncelemek başarının olmazsa olmaz anahtarıdır.
