DAÜ-SEN açıklaması
Doğu Akdeniz İlkokulu, Kreşi ve Doğu Akdeniz Koleji’nin Doğa Kolejine verilmesi sürecinde Doğu Akdeniz Üniversitesi tarafından devam eden sözleşmesi tek taraflı olarak feshedilen bir öğretmenin açtığı davada Yüksek İdare Mahkemesi fesih kararının yasalara aykırı olduğu kararını verdi. Mahkeme kararında davacının sözleşmesi feshedilirken, ilgili tüzüklerin öngördüğü herhangi bir yönetmeliğe dayalı olarak, herhangi bir performans değerlendirmesi yapılmadığını ve Davacıya, sözleşmesinde belirtilen yükümlülüklerine aykırı hareket ettiğine dair herhangi bir uyarıda bulunulmadığını belirtti. Buna ek olarak Yüksek Mahkeme, Doğu Akdeniz Üniversitesi’nin işe son verme nedenlerini, işine son verilecek kişilerin sayı ve kategorilerini ve uygulama süresi ile ilgili bilgileri Davacının üyesi olduğu DAÜ-SEN’e bildirmediğini de belirtmiştir.
Doğu Akdeniz Üniversitesi, yaşanan süreçte akademik yetersizlik, öğrenci sayısındaki düşüş ve kalitenin yükseltilmesi hususlarına dayanarak DAİ ve DAK’taki öğretmenlerin sözleşmesini fesh etmiştir. Ancak, mahkeme DAÜ Yönetiminin öğretmenlerin akademik yetersizliğini kanıtlayamadıkları yönünde bulgu yapmıştır. Aynı zamanda öğrenci sayısının düşüşü veya kalitenin yükseltilmesi gerekçeleri de doğrudan öğretmenlerden kaynaklanabilecek sebepler olmadığı için gösterilen sebeplerin sözleşmenin feshini haklı kılamayacağı yönünde karar vermiştir.Bununla beraber, öğrenci sayısının azalması halinde, çalışanların işten durdurulması ile ilgili uygulanacak yöntemin, hakkaniyete uygun, objektif kriterler ile yarar unsuru gözetilerek belirlenmesi gerektiğini vurgulamıştır.
YİM bu görüşü belirttikten sonra, davacının sözleşmesinin fesh edilmeden once yapılması gerekenleri de sıralamıştır:
a) Kişinin çalıştığı bölümlerden değerlendirme alınmalı;
b) Davacıya söz hakkı verilmeli;
c) Kararın gerekçesi somut verilere dayandırılmalı;
d) Performans Ölçme ve Değerlendirme Yönetmeliği çıkarılmış olmasa bile, uygulanan başarısızlık kriterlerinin kişiye bildirilerek, kendisinden izahat istenmelidir.
YİM yukarıdaki hususları belirttikten sonra, aynı zamanda ILO Sözleşmelerinin uygulanmasını içeren 17/93 sayılı Yasa tahtında, işveren tarafından işe son vermekle ilgili 158 sayılı Sözleşme’nin 7. maddesi gereğince, işten çıkarmadan önce, çalışanın savunmasının alınması yönünde gidilmesi gerektiğinin altını çizmiştir.
DAÜ-SEN olarak bu kararın yalnızca DAÜ tarafından değil Kıbrıs’ın kuzeyinde bulununan tüm işverenler tarafından dikkate alınması gerektiğini vurgulamak isteriz. Artık bu ülkede “Mali zorluklar içindeyiz; performansları iyi değil; kalite düşüyor; ne yapalım başka çaremiz yok” gibi basma kalıp sebeplere dayanan, sübjektif değerlendirmeler sonucu çalışanların işine son verilmesi uygulamalarına dur demenin zamanı çoktan gelmiştir. Eğer iş sözleşmesini fesh edecekseniz yasalar ve ILO sözleşmeleri bu işlemi nasıl gerçekleştireceğinizi açık seçik ortaya koyuyor. Bu önemli noktaya vurguyu da sendikalar değil Yüksek İdare Mahkemesi yapıyor. Doğu Akdeniz Üniversitesi özelinde ise hem 2008 yılında imzalanmış Toplu İş Sözleşmesinin hem de Akademik Personlein Kadro ve Çalışma Tüzüğünün öngördüğü üzere adil, uygulanabilir, nesnel ve çalışanları geliştirmeye yönelik Performans Ölçme ve Değerlendirme sisteminin ilgili paydaş grupların görüş ve katkılarıyla bir an önce kurulması gerekliliğinin altını bir kez daha çizmek isteriz.
