Yeni Kıbrıs Partisi, asgari ücretin belirlenmesi ve çalışma hayatındaki sorunlarla ilgili düşüncelerini açıklamak ve bundan sonraki tavrını ortaya koymak için bugün, (23 Aralık, Pazartesi) saat 10’da Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı önünde basın toplantısı düzenledi. Basın toplantısına Çağ-Sen de destek verdi.
Basın toplantısında YKP Yürütme Kurulu üyeleri Celal Devrim Önen, Murat Kanatlı, Haluk Selam Tufanlı ve Lefkoşa İlçe Sekreteri Mehmet Karadal hazır bulundu.
Basın açıklamasını Murat Kanatlı okudu. Açıklama şöyle:
Kıbrıs’ın kuzeyinde yeniden asgari ücretin belirlenmesi için sürecin içindeyiz.
Asgari ücreti belirleyen kriterlerin değişmesi gerektiği defalarca söylenmesine rağmen, bu sene de eski kriterlerle belirlenecek, yenisi içinse herhangi bir çalışma henüz kamuoyuna açıklanmamıştır.
Kıbrıs’taki asgari ücret amacının dışında kullanıldığı için sapmış, işlevinden uzaklaşmıştır. Birçok ceza, birçok mali düzenleme asgari ücrete bağlandığı için asgari ücretin artması onunla bağlantısı olamayan birçok şeye zam yapılması, rakam ayarlaması anlamına gittiği için bilinç altı tepkileri de tetiklemektedir.
Asgari ücret, asgari başlangıç ücreti olması gerekirken Kıbrıs’ın kuzeyinde en yaygın ücrettir.
Resmi rakamlarla işsizliğin yüzde 10’lara yükseldiği, genç nüfusta bu oranın dörde bir, yüzde 23-25 gibi önemli bir seviyede seyrettiği koşullarda ücret politikaları, yakından takip edilmesi gerekir. (Tablo 1) Bu rakamlar gerçekte olanların çok altında olduğu kesindir ama bu hali ile bile önemli mesajlar vermektedir.
Bu nedenle işsizliğin bu kadar yüksek seyrettiği coğrafyalarda eşit ve adil ücret politikası piyasanın insafına terk etmek emeğin kölelik koşullarında çalıştırılmasını kabulüne denktir.
Ancak ücret ve çalışma saatlerinin en kötü durumda olduğu sektörlerde sendikalaşma yoktur. Zaten çalışma koşullarını da düzenleyen yaygın sözleşmeli çalışma da söz konusu değildir. Patronun iki dudağı arasında çalışma hayatı sürmekte, gene patronun iki dudağı arasında da son bulabilmektedir. İş güvenliğini koruyan uygulanabilir bir düzenleme yoktur. Zaten sendikalı çalışma olmadığı için toplu sözleşmeli çalışma yaşamı da yoktur.
Kıbrıs’ın kuzeyinde yaygın asgari ücretin altında çalıştırmaya da yetkililer gözleri yummaktadır. Asgari ücret haftalık 40 saat çalışmanın karşılığı ödenmesi gereken ücrettir. Üstelik günlük en az bir saat de dinleme hakkı da bunun içindedir. Buna rağmen Cumartesi dahi çalıştırılma yaygınlaştırıldı, ücretli dinlenme hakkı gasp edildi, minimum çalışma süresi 50 saat ve üzerine çıkarıldı. Haftalık en az 10 saat çalışanlar Anayasa’da yasak olmasına rağmen angarya çalıştırılmaktadırlar. Hak olan yıllık ücretli izin hakkı ise bir lüks olanak olarak çalışanların yaşamında yerini almıştır.
Böylesi koşullarda asgari ücretin belirlenmesine indirgenmiş bir tartışma ciddi eksiklikler barındırmaktadır.
Buna rağmen orta vadede talebimiz tıpkı emek örgütlerinin de talebi gibi asgari ücretin belirlenme kriterlerinin yeniden düzenlenmesidir. Güncel talebimiz ise Kıbrıs’ın kuzeyinde yaygın ücret olan asgari ücretin insanca, adil bir rakam olarak belirlenmesidir.
Biliyoruz ki toplu sözleşmeli, iş güvenceli, sosyal güvenlikli, sendikalı, insanca, eşit ve adil ücretli, haftalık 40 saat iş HERKESİN HAKKIDIR! MÜCADELE İLE KAZANACAĞIZ!
Tablo 1
