Polonya ve Ekvator seçimleri – Özkan Yıkıcı

Dünya Ortadoğu gelişmelerine yoğunlaşmasa, son yapılan seçimlerin gündemde tartışılması da daha güncelleşecekti. Gerek Polonya gerekse Ekvator seçimleri, aslında gelişmeler bakımından oldukça önemlidir. Polonya seçimleri salt iç politika deyil, AB ilişkilerinden tutun ülkenin faşizme evrilme yönüne dek birçok ufak da olsa etkileri olacak seçim dönemiydi. Yılın önemli seçimlerinden biri olarak bekleniyordu. Ekvator ise başkanın parlementoyu fes etmesiyle başlayan, mafyaların adaylardan birini öldürmesiyle devam edilen süreçte, halkın vereceği oy bir anlamda salt ülke deyil Latin Amerika için de önemi vardı. Sonunda Pazar günü de seçimler yapıldı…

Polonya seçimlerinde Hukuk Adalet partisi yine birinci sırada çıksa da yandaşlarıyla birlikte parlementoda çoğunluğu sağlayamadı. Sivil itifak ikinci sırada oluyor. Fakat, üçüncü sıradaki Üçüncü yol ile sol parti sandalyeleriyle beklenen kualisyona hükümet olma olasılığı yüksek. Aslında Sivil itifakın lideri Toso eskiden şu anda yendiği parti kesimiyle ortaktı. Bunların ayrışmasıyla da başbakanlığı kaybeti. Tost ile Kroşinski düne dek beraberdi. Hat da Polonyanın kapitalist dünya geçişinde birlikte rol aldılar. Sonradan Toso başbakan dahi oldu. Fakat oluşan ayrışma ile birisi Hukuk adalet partisinde ötekisi de muhalefet yelpazesinde yer aldı..

Eğer tahminler sonuçlanıp Sivil itifak öteki partilerle hükümeti kurarsa, bazı oynamaların olacağı beklentisi var. Kürtajın yeniden yasalaşması, AB ile ilişkilerin düzeltilmesi gibi adımlar bekleniyor. Yargı konusunda işler öyle kolay deyil. Çünkü başkanın parlementodan geçen yasaları veto etme sonucu 5.3 sayısal çoğunluk gerekmektedir. Ukrayna konusunda ise hernekadar Kırsal kesimin rahatsızlığı olsa da yine de seçim öncesi gösterilen bazı anti Zelenski tutumların devam etmeğeceği kesin gibidir..

Kısaca, Polonya seçimleri iktidar partisine kaybettirdi. Gericileşme ve devletin daha da faşistleşmesi çizgisi engelenmiş gibidir. AB sorunları ters yönde işleyeceği Kürtaj gibi gericileşme kuralları yeniden yasalaştırılarak ülkede bazı deyişimler olacak. Ukrayna savaşı politikası ise gidişata göre çıkarla birlikte oynanacağı kesin. Böylelikle Hukuk Adalet partisi ülkeği muhavazakarlaştırıp gerici faşist eksene yönlendirirken, kaybedilen seçimle galiba bu yöneliş duruyor. Önemli nokta: Polonya seçimleri de gösterdi ki oluşan iki ayrı bolok çizgi, sağ eksenli. Liberal ve muhavazakar ikilemlidir. Sistemsel sorun yok. Olan ikili tutucu ve daha AB liberal ikilemli ayrışmadır. Zaten, kaybeden ve kazananın da eski ortak olmaları da bunun net kanıtıdır. Polonyanın bu konumu batı eksenli çıkar kavgalarında rol alma dışında sistemsel deyişim oldukça uzak. Hele direk barış yanlısı tutum,

Beklenmemelidir.****

Bir başka seçim de Latin Amerikadan geldi. Ekvator ikinci tur başkanlık seçimini gerçekleştirdi. İlk turda önemli oy kazanan ve epey avantajla ikinci tura girilen Gonzales, yeniden önceki seçim gibi seçimi sol kaybeti. Genç iş adamı Nobe seçimi kazandı. İlk turda geride olurken, ikinci turda tıpkı önceki seçim gibi ipi göyüsledi. Ekvator peşpeşe böylesi siyasal durum yaşadı. Solun herhalde konuyu yeniden deyerlendirmesi şart. Bazısı da yeniden sosyalist ve yerli halklar i bütünleşmesinin sağlanamama kuşkuları yeniden oluştu..

Ekvator erken seçime girdi. Hatırlarsak, seçim sürecine, başkanın yolsuzluk nedeniyle parlemento tarafından görevden alınma tehlikesine karşın, meclisi fes ederek alındı. Seçim sürecinde adayalrdan birinin uyuşturucu mafya tarafından katledilmesi de sürece damga vurdu. Bu koşulalrla mafya hesaplaşmalarının da gerilimiyle girilen seçimlerin ilk turunda nerede ise Bayan Gonzales ipi göyüslüyordu.

Herkes nerede ise “bu defa önceki seçim tekrarlanmayacak” duygusuna kapıldı. Ama, olmadı. Yine ikinci turda sağ aday iş adamı Nobe seçimi hem de Y.4 farkla kazandı. Bu elbet erken seçimdir. Seçim sonucu kazanan seçim normal tarihine dek başkan olacak. Kısa zaman dilimi demektir. Ama, Ekvatorda olan sonuç, Latin Amerikada son dönemde esen sol rüzgarın burada tökezlemesi demektir.

Şimdi gözler, yapılacak Arjantin seçimlerinde. Bu seçim, Latin Amerikadaki genel tabloya çok önemli etki yapacağı kesin. Bakalım Latin Amerika rüzgarı fırtına olup kasırgamı biçecek?