Polonya Ukrayna politikasını değiştiriyor mu?

Ukrayna krizinin ta başından beri, Rusyaya karşı en sert politikaları uygulayan ülkelerden biri de Polonya idi. İlk ambargolara katılan, silah yardımı eden, göçmenlerin uğradığı ilk kapı oluyordu. Daha ileri gidilip, Rusyanın müttefiki Belarusla da krizden krize sıçramaya da girişti. Elbet Polonya Ukrayna yanında olurken, ayni zamanda Ukraynanın bazı topraklarında da gözü olduğunu fazla kesim söylemiyordu. Çünkü, hedef gerçekler deyil de Ukrayna yoluyla Rusyanın kuşatılıp güçsüzleştirilmesi idi. Polonya Ukraynaya silah gönderiminde yine ilk karakollardan  biriydi. Arada unuturan siyasal gerçek ise Polonyanın yönetiminin otoriter gerici karakterisliği idi…

Özetlenen Polonya durumu, konuyu biraz bilen için normal hale  geldi. Yalnız: bu yıl Polonyada seçimler var. Üstelik yaklaşık bir ay kadar zaman da kaldı. Bunlar olurken, Ukrayna krizinin Polonyaya taşınma gerçekleri de artık içsel tepkilere doğru da kayıyordu. Özellikle sanki zorunluymuşlar gibi alınan Ukrayna tahılı en başta çifçileri rahatsız ediyordu. Fiyat düşüklüğü sonucu, gelen tahıla birlikte çifçilerin durumunu olumsuz etkiliyordu. Giderek ikili bir eksen oluştu. Savaşı savunup birçok hesap yapan genel siyasal duruş ile ekonomik etkilenmeler sonucu oluşan tepkiler. İsterseniz, buna bir de Ukraynandan gelen mültecilere yapılan yardımın da katgısını koyun. Yukarda belirtiğim gibi Polonya yönetimi gerici faşist karakterislikler taşımaktaydı. Kürtaj olayı ve göçmenler srunu iki önemli idolojik silahı idi.

Bu arada Zelenskinin de şımarıklıkları ile baskılarla kendine daha fazla yardım etme talepleri de oluşlan yük nedeniyle artık herkesi memnun etmiyordu. Polonya ABD gibi konumda deyildi. Nede olsa ABD çok uzaklarda. Savaşın tehlikelerini ve hat da göçmen etkilerini yaşamıyordu. Uzaktan gazel okuyup hem askeri silah sanayisini besliyor, hem de stratejik olarak Rusyayı güçsüzleştirme amacıyla uğraşlarına devam ediyor. Amerikan ahalisinin hiç de umurunda deyildi. Halbuki Polonya tam da savaşın kapısında olup tahıldan göçmene, silah vermekten savaş korkusuna dek çok yönlü etkileniyordu. Üstelik seçim de kapıdaydı.

Bu koşullarda önce Çarşanba günü ekrana başbakan çıkar. Polonyanın Ukraynaya silah göndermeyeceğini vurgular. Bu hemen yankı oluşturur. Ayrıca tahıl konusunda da çifçilerin okşayıcı sözleri de savurur. Polonya zorunlu Ukrayna tahılını almayacak. Bu durum yankı bulur. Fakat özellikle ABD ve AB konu hakında telaşlanır. Devlet Başkanı Dudo ise konuyu biraz yumuşatmaya çalışır. Fakat, yine de Kamuoyunda özellikle Polonyanın beklediği yardımı alamaması ve Ukrayna savaşının sonucunun hala belirsiz oluşu Polonyayı endişelendiren kesimleri de tepkisel itirazlarını başlatı.

İlginç bir cümle “Ukrayna bizi savaşla birlikte aşaya çekmeğe başlamasına izin vermeyeceğiz” sözleriydi. Fakat, hepsinin toplamında, yine de önümüzdeki aydaki seçimlerin de önemli tetikleme nedeni, gözden ka kaçırılmıyor. Muhavazakarların güçlü olduğu kırsal alanın Çifçilerinin tahıl alışından memnun  deyiler. Elerinde ürünelri kalıyor. Şehrde ise göçmenlere yapılan yardımla, bazı harcamalar kesildi. Polonya yönetimi oy kaybetmeme ve gericilik ikilemini birlikte kulandığı inancı da epey yaygın. Üstelik yaratılan Rusya korkusu sonucu da kendilerinin de silahlanma inancı da yerleştirildi. Rusya ise şimdilik Polonyanın yaptığı çıkıştan memnun. Hernekadar, seçimde hala iktidardaki Adalet Hukuk partisi önde olsa da Muhalefetin de farkı kapatmaya başladığı da anlaşılmaktadır. Net sonuç ise Ukrayna savaşı ve birçok sorun bazı ülkelerin de net desteklerinde yeni kırılmaların olacağı beklentileri de en yakın savaş çığırkanı Polonyadan başlaması da kimine göre sürpriz oluyor.

Polonyalı gericileşme ve bazılarına göre faşist devlet gerici şekillenme sürecinde anti Rusya ve dincilik olguları önemli rol aldı. Hele seslendirilmeyen Desteklenen ve bedel ödenen Ukraynadan da savaş sonrası yenilme halindeki bazı topraklar alma yayılmacılığı da Lehistan duygularını ateşlendirmektedir. Kürtaj yasağından göçmen karşıtlı politikalar birlikte yürütüldü. Ukrayna savaşı faşist duyguları beslerken, Rusya korkusu da damıtılırken, gelen göçmenler ve tahıl alma zorunluluğu ile kendi çifçilerinin ekonomik zarar görmeleri yeniden tartışmalara neden oldu. Hem de resmi idolojik eksende. Tabi ki bir de yaklaşan seçimler var. Bakalım Polonya ansızın girilen çok yönlü tartışmalardan nasıl bir yeni ayarla çıkacak. Tek sonuç, siyaset düz çizgi deyildir. Her koşul yolunda görnünse de kriz ve savaşlarda ayni şekilde devam etmez. En net örnek de Polonya.