Ortadoğu, Türkiye ve Kürt hamleleri – Özkan Yıkıcı

Bizde pek ilgilenmese de, dibimize kadar gelen sıcak savaş gerçekleri vardır. Genel krizin, rekabet kurallarının savaşla sürdürülmesini yaşıyoruz. Ortadoğu oldukça fazla ısınıyor. Öyle ısınıyor ki Amerikan gemileri hem de adamızda cirit atıyor. Elbet kriz olunca, rekabet savaşa dönüşürken de kartlar da mutlaka yeniden karıştırılır. Tabi sınırlarla oynama da gündemleşince, genel çıkardan, bölgesel güce, devletden örgüte varan karmakarışık itifak ve belirsizlikler savaş içinde fırsat kolamaya başlamaktadır. Ortadoğu bunu yaşıyor. Yaşarken de emperyalizmin yeniden dizayin etme, israilin yayılma politikası, bölgesel hegemontya mücadeleleri peşpeşe hamle yapıyor. Tabi ki devletler de bölgesel hesap kadar, kendi fırsatıyla da sıçrma peşindedir. Bu konuda Türkiye oldukça önemli rolerle bezendi. Hem Erdoğanın iktidarda kalması, hem yeni toprak kazanımlar ve bölgesel güçlerle itifak yaparak sistemle de ortaklaşma karmaşasında politik zemin kayganlığındadır. Kürt konusu da bunlardan biridir.

Kürtlerin dört ülke coğrafyalarında yayılmış olması, bölgenin dördüncü büyük halkı olması, bağımsız devleti olmaması hepsi bu kesime giren kişinin bölgesel sorunla da karşılaşma gerçeği vardır. Üstelik, Suriye Irak coğrafyaları darmadağın edilirken, bölgeğe bazı güçler yerleşmeye uğraşırken, kürtler de bu bölgede önemli kesim olmaktadır. Her ülke kendine göre Kürt tutumu varken, artık Kürt sorunu istenmese de bölgesel sorun haline geldi. Hem bölge güçleri hem de genel emperyalist çevreler, Kürt kartını da Ortadoğu oynunda kendi lehlerine oynamaya çalışması gayet doğaldır.****

Artık kimse imkar etmiyor. Amerika açıkça iranı kuşatma konusunda Kürtlerden faydalanmak istiyor. İsrail de kendine yakın kürt eksenli yapı olması istiyor. Araplar ise adeta ne istedikleri net olmayan kesim. Türkiye ise giderek ikileme doğru girdi. Hem iç sorunlarda Erdoğan iktidarda kalmak istiyor, hem de dış politikada Suriye ırak gibi yerlerde de yeni kazanımlar elde etme peşindedir. Ayni zamanda hem Anti Kürt tutumlar hem de Kürtlerle itifakla genişleme siyasetini güdüyor. Ama net olan, herkes konuşmasa da artık eski Ortadoğu yok. Hamleler salt İsrail değildir. Amerikan direk destekle iran kuşatıp tasfiye tutumları netdir. Üstelik irana hem komşu hem de içinde olan Kürt gerçeği vardır.

Ancak, kürtlerin de kendi içinde ayni tutumda olmadığı kesin. Son ırak Kerkük seçimi, önümüzdeki günlerdeki Kuzey Kürdistan federal seçimlerindeki ayrışmalar sadece basit birer örnektir. Yine, Türkiye bir yandan kürt karşıtlığı varken, öte yandan hem Amerikanın irana karşı istifak politikaları gerek se içte anayasa gibi değişimdeki ihtiyaç sorunu, u dömüşlü söylemlere de tanık oluorud. Üstelik en anti kürt tutumlu Devlet Bahçelinin tavrılyla bunları görüyoruz. Belli ki birşeyler arka kapılarda ısıtılıyor. Ama zemin kaygan. Bu kağoslu tutumda en etkin silah, Amerikanın irana karşı Kürtleri müttefik görmesi ve israilin de gelecek ortak kazanma hedefine gelmelerinin de önemli durumu var.

Ancak, yukarda belirtiğim gibi, kürtler içinde dahi birlik yok. Hat da örneğin ırakda KDP ile Yurtsever cepe arası oldukça bozuk ilişkiler var. PKK ile Talabani kesimi daha yakın olurken, Barzaninin KDP yapısı merkezi Türkiye ve Amerika ile daha sıcak ilişkili itifakı var. Suriyedeki Rojova yapısı ise adeta kaygan zemin üstünde oturuyor. Türkiyede ise işler karışık. Ama belli ki birşeyler pişiriliyor.

Kürt yakın tarihi çok zengin deneğime sahip. Salt kendi alanlarında değil, bölgesel sorunda hep kulanıldı veya fırsat deyerlendirmeğe uğraştı. Ama sonuçta, pek de bağımsız devlet aşamasına pek gelmedi. irandaki deneğim dışında da örnek yok. Üstelik Kürt sorunu örneğin ırak işkali ile federal Kürdistan veya Suriye parçalama sürecinde Rjova yapıları oluştu. Ama şu gerçekte var: Türkiyede DEM parti resmen nefes alamayacak durumda. Son Diyarbakır mitingine dahi izin verilmedi. Seçtikleri belediye başkanları hep kayum tehlikesinde. Birçok lideri hapiste. Bunlar sıkışma ve nenfes alma zorunluluk cenderesinin de işaretidir.

Yukarda özetlediğim karmaşa, oluşan değişik hamleler bir anda Kürt gerçeğini önemseti. Yanına itifak alıp ötekine karşı kulanma siyasetleri yoğunlaştı. Dört coğrafyada yayılan Kürt gerçeği, siyasal çizgileri kolayca değiştirme şansına da sahiptir. Ama her zaman yaşanan bedel ödeme gibi tarihi başka olgu da kılıcın başın üstünde salanan durumu gibidir.

Tekrar edelim: Ortadoğu darmadağın. İsrailden atı bloğuna iranı kuşatma areketi savaşla taşlandırılıyor. İtifak ekseinde Türkiye ve Kürtler var. ama buradaki çizgi de net dğeil. Kürtler arasında resmen farklılıklar çatışma noktasında. Üstelik irandaki kürtler konusunda öteki ülkelerden farksız daha az bilgi var. ama kapılar arkasında işler döndüğü kesin. Herkesin hesabı başka. Paydaşlaşıp paydaşlaşmayacağı da net değil. Fakat, net olan kürt kartı masada. Birden ortaya çıkmayan hamleler var. hele Bahçeli gibi Kürt kavramını dahi kabul etmeyen siyasetçinin hamlesi, elbet altından çapanoğlu dahi çıkar. Fakat, hamleler ve yaşananlar da hala uyuşmuyor. Şimdi Türkiye tartışmaları ile ıraktaki Federal Kürsistan seçimleri bir anlamda Kürt ekseni içindeki yakınlaşma veya derinleşen oluşumlar ikileminde izlemek gerekir. Net olan kartlar kazıldı. Terörist denilen Öcalan birden yeniden Öcalan adıyla seslendirilmeğe başlandı. Dedik ya, hesaplar çok. Bölge hegemonyası, devlet iktidarında kalma, yayılma ile Kürtlerin haklar alma karşıtlığı içinde bakalım tarih neleri yazacak.