Mayınlar diyarı Ermenistan, kaşınırken – Özkan Yıkıcı

Oluşan emperyalist rekabet koşulları dünyanın her yerinde yaşanmaya devam ediyor. Batılı Kolektif Emperyalizmin Rusya alanlarını zorlaması, kaşıyarak yeni sorunlarla hegemonyasını yağma hanlelerinden biri de Ermenistandı. Pasinyan da tercih edip pofpofladıkları yöneticiydi. Nitekim, Pasinyan Ermenistan yönetimine geldikten sonra batıya açılıp onların eksenine girmeğe yöneldi. Rusya da bunun faturasını Azerbeycanın saldırılarına göz yuma ve tetikleme tavrıyla Ermenistanın önemli toprak kaybına uğramasını sağladı. Yapılan yeni anlaşma ise yine Rusyanın garantisinde oluyordu. Fakat, savaşı kaybetmesine karşın yine de yapılan Ermenistan seçimlerini Pasinyan kazandı. Batı tercihinden de geri durmadı. Bu arada önemli çok yanlı güçlerin desteğini alan Azerbeycan da fırsatı kulanıp söz verilmesine rağmen Laçin koridorunu resmen işletirmedi. Bööylelikle Karabağın bağlantılarını da kesmiş halde braktı.

Tüm bu özetlediklerimin genel bir fırsatçılığı da oluşan Ermenistan Azerbeycan çelişkilerini ve Pasinanın batıya evrilmesi Aliyefin de resmen destekler haldeki bakışlar, bir anlamda ABD ve ingilterenin Kafkasya adımlarını da zeminleştirdi. Bu denklem sürüyordu. Hatırlarsanız yakın dönemde yazdığım makalede Laçin Koridoru konusunu işlediydim. Bu fırsatın bir anlamda Ermenistanı zorlayacağını da açıkladım. Ayrıca, Rusya bölgenin denetimini anlaşmayla da sürdürmek istese de Ukrayna savaşı ile her iki ülke “Azerbeycan ve Ermanistanın” batılı gerçeklik yönelişleri sonucu Rusya dilediği müdahaleyi ve anlaşmalardaki uygulamaları tam anlamıyla yerine getiremedi. Bu zayıflık ile peşinden önemli karar da geldi. Uluslararası Ceza Mahkemesi, PUtinin tutuklanma kararını çıkıardı. Bu konu özellikle ilgili uluslararası kuruluşun da nedenli tarafsız olduğunun net şekilde sorgulanmasını da getirdi. Bu konuyu önümüzdeki makalelerde deyerlendirme umuduyla şimdilik brakıyorum.

Pasinyan bir anlamda yine bir hamle yaptı. Ermenistan anayasa mahkemesi ilgili uluslararsı mahkemenin kararını hem kabulendi hem de bağlayıcı olduğunu belirten karar aldı. Bu bir anlamda Rusyaya mesajdı. Üstelik Ermenistan Rusyanın oluşturduğu kolektif güvenlik yapısına da üyedir.

Pasinyan bir anlamda eline kart geçirdi. Anayasanın Roma kararlarını kabullenmesiyle resmen parlementonun onaylama sonucuyla adeta Putinin tutuklanma kararını da kabullendiğinin oluşumunu sağlamakta olacaktır. Bu durum oldukça gerginlik yaratmaya adaydır. Yine Pasinyan Batıdan medet umjuyor. Özellikle baştan itibaren batılı olma ile Rusyanın tavırları hep tetikte parmak siyasetiydi. Ukrayna krizi nedeniyle Rusya nedenli ilgilenir bilinmez. Şimdilik net tutum yok. Ama Laçin koridoru da kapalı. Ancak, mevcut anlaşmalarda açık olması ve garantörü de Rusya oluş gerçeği de var. Ermenistan UCM kararlarını bağlayıcı bulursa, Putini tutuklama durumuna dek gelir. Ama, Kafkaslarda hala Rusyanın gücü de malum. Bir anlamda nifus alanı mücadelelelerdeki küçük bir yanlış veya yöneliş Ermenistan gerçeğini karşımıza çıkarır. Pasinyan ise batılı olma ile savaşı kaybetmesine rağmen seçim kazanma gerçekleri ışığında resmen sıkışıyor. Öte yandan da fırsatçılığa oynuyor. Azerbeycanın da batılı eksenle olan ilişkilerini ise şimdilik görmezden geliyor.

Milliyetçilik ile dş müdahaleli cocoğrafyalarda, birilerini davet ederseniz, bozulan nizamın nerede duracağı da belli deyil. Üstelik Kafkaslarda her türlü oyunun ortamı da açık.