YKP, cumhurbaşkanın yetkileri konusunda kamuoyuna hatırlatmalar yaptı. YKP Yürütme Kurulu’nun açıklaması şöyle:
Halkımıza eskinin devamı olarak bir toplum lideri seçeceği düşüncesi verilmiştir. Ancak anayasa buna yer vermez. Lider diye bir makam ve merci yoktur. Sadece 1974 öncesi olan başkanlık sisteminin görüşmeler için o zamanki cumhurbaşkanını görevli saymasını 1974 sonrası anayasasının başkanlık rejimini ortadan kaldırmasına rağmen devam ediyormuş gibi sürdürmesini sağlamıştır. Çünkü o zamanki cumhurbaşkanı partisi vasıtasıyla meclisi de tam çoğunlukla elinde tutmuştu.
Arada görüşmeci olarak başka birisini atamışsa da bu, durumu değiştirmemişti.
İkinci anayasada da cumhurbaşkanına yetki verilmemişse de zamanın devlet başkanı patisini ve hatta partisinden ayrılsa da denetleyebildiği için ve Türkiye de desteklediği için görüşmecilik tekelini devam ettirmişti.
Ancak unutulan 1981 seçimleri sonrasında UBP çoğunluğu kaybettiği zaman hükümetin TKP tarafından kurulması halinde toplum liderliğinin değişeceğinin ilan edilmesiyle BM dâhil uluslararası toplumdan sorun olmayacağı ve meclisin desteğini kim alırsa onun lider olarak görüşmeleri sürdüreceği iletilmişti.
Şimdi cumhurbaşkanı adaylarının seçilecek olan görüşmeci de olacaktır diye izlenim yaratması ve uluslararası toplumun ve BM’nin görüşmelerde cumhurbaşkanını istediğini söylemesi gerçeklerle bağdaşmaz. Alışkanlıklar değil hukuk önemlidir. Hukuk da halk iradesinin mecliste tecelli ettiğini söyler ve anayasa seçimlerin sonucu olarak seçilecek cumhurbaşkanına böyle bir görev vermez.
Hukuka ve halka saygılı bir aday anayasaya rağmen ‘madem oy aldım görüşmecilik tekelini de aldım’ diyemez. Derse seçimi başka amaçlar için de istismar edebilir demektir.
Görev, yetki ve sorumluluk eşit düzeyde olur. Görevde yaptığı işlerden sorumsuz olduğu anayasada yazan birisinin sorumluluk yükleyecek bir görevi de olamaz. Nitekim ‘bana gelen kararnameleri uygun bulmazsam imzalamayacağım’ diye adaylar da görülmeye başlanmıştır. Ancak bu konu yakın geçmişte tartışılmış ve anayasa mahkemesi tarafından da denetlenmiştir. Bu gibi görevler otomatik görevlerdir yani formalite icabıdır. Uygun bulmayan kararname konusunda hukuksal denetim isteyebilir imzalamam diyemez yoksa imzasından sorumlu tutulması gerekir ki anayasa onun yaptığı iş ve işlemlerden sorumlu tutulamayacağını yazar.
Anayasada olmayan bir makam için seçim yapıldığını görmek için uzağa gitmeye gerek yok. Anayasa iki tıkla meclisin web sayfasında görülebilir. Baksınlar bakalım lider diye bir makam var mıdır? Görevi dolayısıyla yaptığı işlerden sorumlu tutulamayacak bir kişiyi seçip de Kıbrıs sorununu teslim etmek ister mi?
Seçime aday olarak katılanların saygı duyması ve Kıbrıs sorununu seçimle gelecek olan meclisin kararına ve onun iradesi ile kurulacak olan hükümetin yürütmesine bırakmalıdır.
Çok daha önemlisi meclisi “meclis” haline getirmeye destek vereceğini söylemelidir.
YKP’nin seçime katılmamasını eleştirenler seçimin gerçek anlamıyla gerçekleşmesine destek olmayı düşünmelidir.
