2009 yılından beridir vicdani reddini açıklayarak seferberliğe gitmeyi reddeden Murat Kanatlı, 14 Haziran tarihindeki Askeri Mahkemede görülen ilk davası öncesi yaptığı açıklamada dünyadaki hiçbir savaşta taraf olmayacağı için savaş hazırlıklarında yer almayı reddettiğini söyleyerek, bu davranışın, savaşın insan kaynaklarını kurutma çabası olduğunun altını çizmişti. Dava önce 5 Temmuz’a, sonra 26 Temmuz’a, 29 Eylül’e, en son olarak da 25 Ekim’e ertelenmişti… Bugünkü (24 Kasım) davada ise tarafları dinleyen mahkeme, Murat Kanatlı’nın avukatlarının anayasa mahkemesine havalesi yönündeki talepleri konusunda kararını açıklamak için 8 Aralık, Perşembe gününe davayı erteledi.
29 Eylül’deki dava için Vicdani Ret için Avrupa Bürosu (EBCO) Başkanı Gerd Greune, 25 Ekim’deki dava için ise EBCO Yürütme Kurulu üyesi Derek Brett adaya gelerek süreci takip etmişlerdi.
Bugünkü (24 Kasım) dava için ise EBCO Yürütme Kurulu üyesi Claude Verrel adaya geldi ve davaya katılarak süreci EBCO adına takip etmeye devam etti…
Dava sonrası açıklama yapan Murat Kanatlı davanın görüşülmeye başlandığını belirterek anayasaya havalesi ile ilgili karar için 8 Aralık’a ertelendiği bilgisini verdi.
Kanatlı, konuşmasında AİHM’deki son kararlara da değindi ve özetle şunları ifade etti;
“Vicdani reddin inanç özgürlüğü bağlamında Sözleşme’ye uygulanamayacağına ilişkin Mahkeme’nin kararları, İnsan Hakları Avrupa Komisyonu’nun 12 Aralık 1966 tarihli Grandrath v. Federal Almanya Cumhuriyeti (Başvuru No. 2299/64) kararına dayanıyordu ama Temmuz 2011’deki Bayatyan kararında AİHM Ermenistan’ı İnsan Hakları Konvansiyonun 9. Maddesinden mahkûm etti yani düşünce, vicdan ve din özgürlüğünün ihlali… Bunun tesadüfi bir karar olmadığı 22 Kasım 2011 günü açıklanan Erçep v. Türkiye (Başvuru No. 43965/04) kararı ile netleşmiş oldu. AİHM daha önce Türkiye’yi Osman Murat Ülke davasında vicdani ret konusunda madde 3’ten mahkum etmiş yani kötü muameleme ama madde 9 konusunda mahkum etmemişti. Bu son iki karar ile net olarak anlaşılmaktadır ki AİHM vicdani ret hakkını bir düşünce, vicdan ve din özgürlüğü hakkı olarak bundan sonra tanıyacaktır. Bu nedenle bu yeni hukuksal gelişmeler bizim davamızı güçlendirmektedir.
Kıbrıs’ta Vicdani Ret İnisiyatifi uzun bir süredir vicdani ret hakkını anlatmak ve bu hakkın kuzeyde de tanınması için gerekli yasal düzenlemelerin yapılması için mücadele etmektedir.
Bu dava ile bu süreç yeni bir aşamaya gelmiştir. Bu nedenle bir sonraki süreci bir kampanyaya dönüştürmeye karar verdik. Bir sonraki dava öncesi vicdani reddini açıklamak isteyenlere zemin hazırlayacağız. Bu nedenle gelecek hafta içinde açık bir çağrı ile vicdani retlerini ilan etmek isteyenlerle bir araya gelerek süreci konuşacağız.
Amacımız Kıbrıs’ın her iki yanında bu kampanyalarla savaşın insan kaynaklarını kurutarak barış için umudu yeniden yeşertmek, savaşsız, ordusuz bir geleceğin mümkün olduğunu vurgulamaktır”
EBCO Yürütme Kurulu üyesi Claude Verrel’in açıklaması ise şöyle:
“Burada garip bir durumla karşı karşıyayız. AB üyesi bir coğrafyadayız. Bu ülkede askerlik hizmetini yapmamak için vicdani ret hakkı vardır ve vicdani ret için askerlik yerine sivil hizmet hakkı da mevcuttur.
Murat Kanatlı, bu Cumhuriyetin vatandaşı olmasına rağmen seferberlik hizmeti konusunda vicdani reddini açıkladığı için askeri mahkemede yargılanmaktadır.
Böylesi bir mahkeme diğer AB ülkelerinde yoktur. Böylesi yasalar da uygulanmamaktadır. Bu durum ne anlaşılabilir, ne de kabul edilebilir bir durumdur.
Murat Kanatlı’nın vicdani ret hakkının derhal tanınması ve yapılan muamelenin derhal sona erdirilmesini talep ediyoruz.”
(fotoğraf mustafa erkan)
