Kıbrıs Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği’ne (KTMMOB) bağlı Makina Mühendisleri Odası (MMO), Milli Eğitim Bakanlığı’nın, okul servisleri standartları ve asgari güvenlik donanımları hakkında bir yönetmelik hazırlaması için daha fazla gecikmemesi gerektiğini kaydetti. Oda, teknik desteğe hazır olduğunu bildirdi.
MMO Yönetim Kurulu imzasıyla yapılan açıklamada, 2017 yılında Dağ Yolunda meydana gelen trafik kazası hatırlatılarak, okul otobüsleri ile ilgili yıllardan beridir alınması gereken dersler ve tedbirler olduğu ifade edildi.
Açıklama şöyle:
Okullar açıldı. Peki okul otobüslerinin güvenliği ve standarttı nasıl olmalı? Ülkemizde Okul Otobüslerinin Güvenliği ve Standartları var mıdır? Nedir?
Öğrenci taşıyan bir minibüsün 2017 yılında Dağ Yolunda meydana gelen feci trafik kazasında ülkemize yaşattığı acı halen hafızalardadır. O tarihten itibaren her yıl KTMMOB Makina Mühendisleri Odası olarak her resmi ziyaret ve koordinasyonlarımızda Okul Servis araçlarının güvenliği ve standartları konusunda, dikkate alınmasa da, ısrarla AB ve Türkiye regülasyonları hakkında ilgilileri bilgilendirdik. Maalesef onların bu bilgiden istifade edebilme motivasyonlarının olmadığını Eylül 2023’de yine gördük. Sayın Milli Eğitim Bakanlığı’mızın, okul servisleri standartları ve asgari güvenlik donanımları için bir yönetmelik hazırlaması için daha fazla gecikmemelidir. Bu konuda Makina Mühendisleri Odası olarak teknik desteğe hazırız.
Okul otobüsleri ile ilgili yıllardan beridir alınması gereken dersler var, istifade edilmeli ve tekrar etmeyecek tedbirler alınmalıdır. Okul otobüslerinde çağdaş fren donanımı, çağdaş emisyon standartları, yangın güvenliği, ısıya duyarlı motor bölmesi yangın algılama sensörü, 3 nokta emniyet kemeri ve sensörü, okul otobüs aracı uyarısı ile ilgili standart, yolcu indirme bindirme kapısının sol tarafta olması, sağ tarafta indirme bindirme kapısı olan araçların trafikten men edilmesi, oturma planlarının olması, takometre sisteminin olması, acil çıkış kapıları ve kullanıma ihtiyaç duyulduğunda nasıl kullanılacağı bilgilendirmesi, sürücü dur için buton, araçlarda iç ve dış çevre kamerası olmalı ve kayıt yapabilecek özellikte olması gereklidir. Okul otobüsünün yolcu taşıma bölümü yangına mukavim malzemeden imal edilmiş olmalıdır, iklimlendirme sistemi sıcak / soğuk özelliğinde bakımı yapılmış yeterli kapasitede olmalıdır. Standartlar ve güvenlik donanımları belirlendikten sonra, kamu taşımacılığı birlik / örgütleri ile koordine ederek bu standartlara ulaşılabilmesi için gerekli destek de sağlanmalıdır. Okul servis araçlarının eskime yaş sınırı olmalıdır. Ekonomik ömrünü dolduruş araçlar ile öğrenci taşımacılığı durdurulmalıdır. Okul servis araçlarının sigortalanması ile ilgili standart da belirlenmelidir, Okul servis araçları ile ilgili denetimler araç muayene istasyonlarının denetimine ilave olarak okul idaresi tarafından da kontrol formuna istinaden yapılmalıdır.
Ülkemizdeki yolcu araçlarının ithalinde diğer araçlarda da olduğu gibi trafik güvenliği olmayan, sağdan yolcu kapısı olan, yangın güvenliği olmayan, fren teknolojisi demode olmuş, motor emisyonu gelişigüzel, 15 yaşından bile daha yaşlı (ekonomik ömrünü doldurmuş) araçlara Ticaret Dairesi tarafından geçerli neden olmadan ithal izni verilmektedir.
İhtimamsız izin ile ithal edilen bu araçlardan bir kısmı da öğrenci servisi olarak hizmet vermektedir, bu uygulamaya son verilmelidir. Bu araçların sigortalanması ile ilgili standartlar da tereddütte mahal bırakmayacak şekilde belirlenmelidir (2015’de ambulans araç panel vardır diye sigorta kapsam dışı bırakmıştı)
Sonuç ve Öneriler: Ülkemizde tüm karayolu taşımacılığı gibi toplu taşımacılık ile ilgili güvenlik mevzuatları ve standartları da yetersizdir. Yurtdışında hurda olabilecek durumda araç ithalinin önlenmesi için dahi bir tedbir, uygunluk standarttı yok. Okulların açılması ile bu konunun önemi bir kat daha artmıştır. KKTC Milli Eğitim Bakanlığı’nca Makina Mühendisleri Odası’nın öngördüğü standartlardaki araçların okul servisi yapabilmesi için bilimsel ve teknolojik bir mevzuat hazırlanması, sürücülere de bu araçların kullanım ihtimamı için temel eğitim verilmesi sağlanmalıdır.
Çocuklarımızın taşınmasında emniyeti tehlikeye düşürecek, güvenlik ve sağlık riski olan araç kullanıldığına dair KTMMOB Makina Mühendisleri Odası’na şikâyet yapılması halinde çözümü için Bakanlık bilgilendirilecektir. Tedbir alınmaması halinde Oda olarak hukuki süreç de başlatabileceğimiz hususunu kamuoyuna duyururuz.
