Polis sanal kumar yeri işletenleri yakalamış haberi demek ki şikâyet olmadan da suçu ve suçluları arayan var demektedir. Bizde her gün bir suça tanıklık eden insanlar olarak suçları ve suçluları izlemek için ihbar ve şikâyet olması gerektiğini bir paradigma (örnekler-dizisi) olarak kabul etmemize neden olmuş gibidir. Aklımıza gelmiyor ki komşumuz İsrail’de başbakanın sayısını unuttuğumuz görevi istismar, haksız kazanç sağlama gibi suçlardan dosya hazırlandığını okuduğumuz halde bizimkilere görevde olduğu zaman veya görevde iken yediği nanelerden neden hiç polis soruşturması haberi çıkmaz? Biz polise bu görevi vermeyi yeni devlet kurarken unutmuş olabiliriz diye düşünebiliriz ama gerçek o değil. Bu devlet hiçten yaratılmadı. Ortadoğu’nun en hızlı gelişmekte iken etnik çatışmalara sürüklenmesi yüzünden yönetimi bozulma dönemine girdi ise de eski yasal düzen aynen devam ediyordu.
Her yasa ve yeni anayasalarla bazı değişikliklerle eski düzenden farklılaştı isek de değişiklikler yasal mevzuat düşünüldüğünde yasal boşluk var anlayışımız da sakat bir paradigma haline gelmiştir. Örneği de sanal kumarcıların yakalanmasıdır. Suçlar izlenmese bu iş ortaya çıkarılmazdı. Polisin yasa olarak görevi tanımlanmışsa da yetmez. Eski dönemde General Orders adıyla güncel olarak tutulması gerekli emirlerle iş hacmine ve personel eğitimine kadar kurallar sonunda her memura iş tanımı olarak ulaştırılır ve başarı göstergeleri kayda geçerdi. Bu sistem yasal olarak yürürlüktedir. Her anayasa da yasa da eskiyi yürürlükte bırakır ve yalnız değişenler korunur. Çoğu da eskiden örnekle hazırlandığına göre çoğu kural da yürürlükte kalır. Eskinin uygulatma yöntemi de sürer gider. Ama aranıp bulunur ve yürürlüğün korunmasına saygı duyulursa…
İlk sakatlığımız memurların denetlenmekten kaşıma paradigmalarıdır. Yaptığı işin kayda geçmesini ve sonra hesaba çekilme olasılığı korkutur. Popülist yönetimler de boyun eğer ve kendini destekleyen memurların koruyucu olurlar.
O kadar yolsuzluk ortaya saçılmıştır ve birçok eski siyasi suçlanmıştır ama yenileri onların ahbapları olmasa yenilerden oluşan yeni hükümetten de yeni tutum görürdük. Hesap soracağız derler ama tek bir memuru rahatsız etselerdi duyardık. Yani sicillerini ele alın, suçlananları izlemiş ve kayda almışlar mı diye sorsalardı, sicil amirleri sıranın kendilerine geldiğini görüp papara koparırlardı. Sendikaların bile sesini duyacağıma eminim. Ses yoksa ciddi hesap sorma niyeti yoktur.
Kamu reformu hazırmış! Hazırsa neden hala kıpırdanma yok?
Popülistler memurlar olmadan seçim kazanamazlar. Onun için memurlardan takım kurup seçime girmeyi düşünürler. O zaman da onları çalıştırmaya heves etmezler. Bu konuyu ilk bilimsel olarak ilerleten ABD deki Taylor ve sonraki modern yönetim bilimi ne yapılması gerektiğini orya koyarken bunlar karşılaşılacak olgulardır çaresi de bulunur der.
Reform istersek bunları dikkate almalıyız.
Karapara aklama da suçtur ama gümrükte fazla para çıkarmaya çalışmaktan başka suçun takip edildiğinin izini görmüyoruz.
Dere yataklarını doldurma da suçtur ama Girne’de artık normal yağışlarda da su baskınları olmakta olduğu haber olduysa da bugüne kadar şikâyet olsa da olmasa da devletin suçluları kovalamadığı ve suçu önlemeye çalışmadığı belli oldu.
Suç azaltmak cezaları bağırıp çağırıp yükseltmek ile sağlanamaz. Suçu izlemek ve suçluların hakkında işlem yapmak gerekir. Şimdilik örnek (!) cezalarla çare bulunamayacağını kanıtladılar. Çare izlemek için programlı denetlemedir. Program yapılacak ve ne şikâyet ne suç duyurusu beklemeden sistemli denetim yapılacak.
Bu kadar üniversite var ve bunları ben mi yazacağım? Onlardan da ilgi ve eleştirel raporlar için gençlerimize tez hazırlatmak ve medyamızın ilgisini çekmek, gençleri de burada hala kalabilenlerden iseler bilgili kılmak gerekir.
