Hafta başı dünyada sarsıcı milyonlarca belge ortaya serildi. Bildik ama çoğunun bilmediği önemli bir ülke damgayı taşıyordu: “Panama”! Ben belgeleri inceleyip sistemle bağdaştırıp ilk yazımı da günlük Ortam Gazetesine yazdım. Devamını da getiriyorum… Salı günü Ratyo mayıs prokramına birlikte yaptığım Mustafa ile prokram öncesi konuyu konuşuyorduk! Mustafa kuşkularını vurguladı. Ben ise Panama belgelerinin önceki Vikilieaks belgeleri veya Snodenin sızdırtığı CİA belgelerinden farklı olduğunu vurguladım. Bana göre olayın özünde Kapitalist işleğiş içinde sermaye rekabetinin karşılıklı acımasızlık kuralı sonucu, birilerinin ötekine zarar verme adına bu sızıntının bilerek yapıldığını söyledim. Elbet belgeler uçuşurken, bizler istenilen operasyon algıları ile değil, bilgileri kendi yorumumuzla deyerlendirmemiz gerektiğine de inanıyorum. Nitekim daha ilk belge yorumundan batılı Emperyalistler Putine yönelirken, arap şehleri veya birçok ünlü futbolcudan şirketlere varan öteki belgelerle ilgili merkezlei eleştirmeler de yapılmıyordu. Belli ki belirli kesimelr karşıtlara zarar vermek isterken, bazıları da bu bilgielrle karşıta algı savaşına girişmeği de kulanmaktadır.
Panama belgeleri rakamlarla oldukça kabarık bilgiler sunarken, şu gerçekten hiç kaşmamak şart! Zaten Panamanın sistemin hangi konularında merkez olduğunu yakın tarihten biliyoruz. Tabi ilgileniyorsak! Yine konu edilen Orşov bankacılık, Virjin adaları veya daha örtülü “İsviçre, lüksenburk, Lihtenştayin bankaları” bize hiç yabancı gelmiyor. Sızdırtılan belgeler ise özelikle sol kesim için yeniden ısrarla anlatılan kapitalizmin dışında madalyonun öteki yüzünün de onutanlara anımsatması bakımından önemlidir. Zaten örneğin “Virjin adalarının” Britanya tarafından AB toprağı saydırtmama ve “cenet adaları” olarak algılanmalarının nedeni zaten denilen kirli işlerin burada kurumsalaşmasının sonucuydu! Fakat yine de bu gayet normal karşılandığı için de kimse “neden böyle” diye de eleştirmedi! Panama belgeleri aslında bize Kapitalist ekonominin vergi kaçırma, kara para aklama gibi işleğiş özeliklerinin nasıl yapıldığının yeniden kanıtlanmasıydı! Üstelik ister Panama, ister İsviçre, ister Singapur, ister Dubay veya buna benzer örnekler de sürpriz olmayacak önemli merkezileşmelerdir! Birzamanların Honkonku gibi****
Konu sanki sürpriz gibi sunulup gündem epey yoğunlaştırıldı. Sürpriz denilip “dehşet” kelimesi de eklenip Rusya da başa konunca; kapitalizmin temel işleğişteki rekabet kuralı yeniden aklımıza gelmesi gerekirdi. Eyer kendimize Sosyalist diyorsak ve Emperyalizmin önemli ilkesi olan Uluslar arası rekabetin özünü kavramışsak, yaşanan Kapitalist krizde Pazar sorunu, sermaye fazlası, krizden çıkamama siaysal kırılganlık altında bu belgelerin de tam da üstüne konulacak gerçek olarak tartışılmalıdır. Tesadüfe bakın ki Türkiye iran eksenli Zarraf da bilinen kirli sermaye akışındaki ilişkiden dolayı ABD de tutuklanıp yargılanmaktadır! Bunlar Emperyalist öz ile girilen çıkmazdaki rekabet aşmazındaki karşılıklı hamlelerin de olasılığını düşündürtmektedir.
Dünya ile ilgilenenler Panamayı gayet iyi bilir! >Yetmişlerde yaygınlaşan işkencelerin öğretici yerlerinden birisinin Panama olduğu hemen akla gelir! Panamadaki uyuşturucu trafiği kuryesi ile Noryega olayını gayet güzel anımsaması gerekir! Panamanın merkezi önemi ve orada hertürlü kirli işler odaklı örgütlerin yapılanması sonucu da; oluşan toplumsal tepkilerde direk ABD müdahalesinin de yaşandığı durumu vardır! Panamayı ABD kritik durumlarda askeri işkal ederek yeniden dizayini kurduğu da seksenler dönemi kanıtıyla yaşandı. Panama kanalının önemi ve bunu kimin denetleyeceği siyasal gerilimi de hep yaşanıyor! Bunlar daha Panama demeden, akla gelen ilk bilgilerdir.
Sermaye bakımından Panamada kurulan danışman adıyla gerek hukuki, gerek se dayışmanlık bilgisi veren şirketler de finansman denkleminde önemli rol oynamaktadır. Son olayda ise Moshar Faskes şirketi hukuki danışmanlıkla birçok çevreye danışmanlık paravan şirketleri kurdurtup, onları yönlendirme işlevi yapıyordu. Finasnman yollarında Vijir adaları gibi vergi cenetleri veya bankacılıkla sır saklayan İsviçre Lüksenburk bankalarına ulaştırıyor. Orsov bankaları tercih edilen alanlardı. Zaten Kapitalist dünyada bu yerlere verilen görev le yapılanma şekleri bu tip sermaye akışlarına yasalaık sağlamak amaçlı oluşturulmuştu! Bu hep unuturuldu. Şimdi; Panamada sadece bir şirketin sızdırtılan belgeleri ile sistemin işleğiş önemli şekli karşımıza kondu. Gerçi algı operasyonu ile karşıta zarar vermeğe yöneltilmek istenmişse de, sonuçta genel sistem karşımıza çıktı! Hat da kendi resmimizi de ilgili aynada bulmak mümkün hale sokuldu!
Panama belgeleri sadece tek şirket eksenli sızdırtılanlar la şimdilik sınırlı. Sadece Panamada bu tip birçok şirket kurlup sermayeye yol göstermektedir. Demek ki sermaye içi bazı çatlaklıklar vardır ki salt bir şirketle sınırlı sızıntı oldu! Bu dahi sistemin sorgulanmasına yetip artıyor. Serbes piyasalaşma ile sermaye dolaşımındaki Küreseleşme ilişkisi Panama tipi ülkelerin de rolunu artırdı. Yapılan araştırmalarda ikibinlerde serbesleşen piyasada bu tip sermaye dolaşımları da yoğunlaştı. Talep yoğunlaşınca da şirketleşmeler de kuruldu. Daha esnek ve gözlerden ırak yerlerde odaklaşma oldu. Dikat ederseniz çoğu sermaye ilişkisi güçlü devletlerden çok piyasalaştırıp sermaye akışkanlığın en esnek olduğu ve devletlerin karışmayıp kolaylaştırma yapılan yerlerde bu tip ağlar kurdurtuldu! Tabi sorgulama yöntemli demokratik kurumların olmadığı, sosyal muhalefeti dahi dünya güçlerinin direk veya özel güvenlik güçerle ezdiği bir yapılanma bölgeleri ile gerçekleştiriyorlar. Sanırım biraz Kuzey Kıbrısa bakanlar buraya kurumsalaştırılan kumarhaneden bazı bankacılık sistemlerinin neden sorgulandığını daha iyi Panama örneği ile anlayacaktır!
İngilterede Virjinya adaları sorgusu başladı. İzlanda halkı başbakanı istifaya zorladı! Buraya halk bakımından bir dip notu ekleyecem! İzlanda başbakanı Orşov banka satın alması tarihi 2007 yılı* 2 Yıl sonra ülkesini krize taşıyıp istifa ediyor ve seçimle hükümeti ilk defa sola teslim ediyor* İzlanda sol kualisyon yönetimi İMF direncini ret ederek, kendi yöntemleri ile krizi en başarılı yönetip çıkan ülke olarak tarihe kazdırır! Fakat: İzlanda halkı yapılan seçimde krizi yönetip çıkaran sola değil de dönüp krizi yaratıp istifa eden sağa oylarını verip yeniden hükümete getirir* Şimdi Panama belgeleri ile sorgulanıp istifa etirilen başbakan İzlanda halkının krizle birlikte başarısız olup seçilen sağ başbakandır. Bunun da yorumunu size brakıyorum.
