Seçimleri değerlendirmek için önce “bir kişi bir oy hakkı” ilkesini anmak gerek. Bir kişi tek bir oy kullanır. Hakkı o kadardır. Onun için partilerin aldığı oy aldığı mühür kadardır. Karma yapılan dağıtımda dağıtılan “puan”’dır. Oy değildir. Aksi halde Lefkoşa’da bir kişi 16 oy, Mağusa’da 13 oy, Girne’de 10 oy, Güzelyurt’ da 6 oy ve İskele’ de 5 oy kullanma HAKKI olur ve kişilerin oy haklarının eşitliği bozulur. Onun için partilerin ve adayların aldığı oy diye sıralamalarda kullanılan sayılar oy değil puanlardır.(sayılar demek gerek rakamlar demek yanlıştır çünkü rakam on tanedir sadece işarettirler). Karmadan alınan da puandır. 1 puan Lefkoşa’da 1/16 oya denktir gibi görülebilir ama aslında değildir. Çünkü oy başka bir şeydir puan ise başka bir şey. Karma oy kullanırken Lefkoşa’da bir kişi sekiz ile on altı arasında puan kullanır onun için bir puan şu kadar oy demektir denilemez.
Ne yazık ki seçimlerle ilgili değerlendirme yapanlar oy ile puanı bir birine karıştırmaktadırlar. Gene de çok yüksek perdeden iddialar ileri sürebilmektedirler çünkü yasa da Yüksek Seçik Kurulu da onları yanıltmaktadır. Anayasa’da insanların oy hakları ilçeden ilçeye değiştirilmekle oyların eşitliği ilkesi ve adayların seçilme hakları yıpratılmıştır desek anlayan çıkmayacaktır. Ancak gerçek budur.
CTP bu seçimde oy oranından fazla iki mebus çıkardığı halde itiraz eden olmayacaktır. Ancak bağımsızlık cezalandırılmaktadır. Bağımsızın mühür alıp Lefkoşa’da 16 puan almasına izin verilmemektedir. Bağımsıza oy vermek için yani bir puan alması için oy verecek kişi rakibi olan partilere gidecek olan 8 ile 15 arasında puanı da kullanmak zorundadır. Onun aldığı puanları oy sayıp değerlendirmek yanlıştır. Bağımsız olmak enayiliktir.
Rejim siyasi partili olmayı şart koşar. Anayasada öyle bir şart yoktur. Der ki seçme ve seçilme hakkı vardır. Yasa ise seçilme hakkını bağımsız için olanaksız kılarak anayasayı dolaylı yoldan işlemez hale getirmektedir. Bu tek örnek değildir. Yasama ve yürütme işbirliği içinde anayasayla oynamaktadır.
Geçersiz oy sayısı 8 020, geçerli oy sayısı ise 111 920’dir. Toplam puan ise 1 284 631 olmuştur. Partiler bu puanları paylaşmıştır. Kaç oy aldıkları bilinemez. Çünkü adayların karma oylarıyla beraber mühür alan partilerin puanları da içindedir. Bir puan şu kadar oy demektir deme olanağı da yoktur çünkü karmada bir seçmenin attığı bir oy içinde kaç puanın kullanıldığı bilinmemektedir.
Bu kaşkarikolar icat edilmiştir çünkü yurttaşın seçme hakkını kabul eden seçkinler onun densizlik yapabileceğini de kabul ederek haddini aşmakta ve büyük partiye avantaj sağlayacak bir numara yapabilmek için oyu bir kenara atıp puan icat etmekte ama adını bile koymayıp oy diye yasada geçirmektedir. Onun için ben ad koydum ve puan diyorum. İsteyen point de diyebilir.
Biz boykot ettik ancak bizim seçime yönelik eleştirilerimizi paylaşanlar bizim gibi boykot etmiş diye suç işlemiş gibi görmüyorum. Ondan başka suçlar işleyenler yani bize atıflarda bulunanlara söyleyecek sözümü saklı tutuyorum.
Gelelim seçim değerlendirmeme.
Seçim erken yapıldı. Bir parti bölündü ve bir parçası başka partiye gitti. Hükümet derilsin diye hareket başladı. Devrileceği anlaşılınca erken seçim kararı alındı. Geçici bir hükümet kuruldu. O hükümete başka partiyi terk edenleri alan ve aday yapan partinin de katılmasında sakınca görülmedi. Gene de anayasayı değiştirip parti değiştirmeyi yasaklama gibi abukluğu sağlama sözü verildi. Bundan sonra eski kuşağa suçluluk atfedilerek gençlere yer verilmesi propagandası yapıldı. Mühre ek tercih oyuna gidip eskileri parti içinde tasfiye etmek teşvik edildi. Daha hırslıların karmaya gitmesi de teşvik edildi. Her zaman partilere sorun yaratan listecikler saygın hale getirildi. Bütün bunlar basının desteği ile yeni değerler haline getirildi.
Seçim oldu, bitti ama seçim suçu diye bir suç kavramı konuşulmadı. Seçim ve partiler yasasının değiştirileceği de vaat edildi.
Dar bölge veya tek bölge diyenler vardı. Ama tek bölgeye asılındı. Milletvekili nedir diye tasalanan bir tek CTP oldu. O da konu etmedi.
Seçimde çok parlak bir ışık ortalığı aydınlatmıştı. 2. Cumhurbaşkanı TC başbakanından seçimde yardımcı olmasını istediğini açıklayarak, daha önce TC yetkililerinin yaptıkları gibi adına bilmem ne projesi deyip para sağlayabileceklerini ifade ettiğini ve mali istatistiklerin bile öğrenen olmasın diye açıklanamadığını söyleyen maliye müsteşarını maliye bakanı olarak teknokrat adını vermeye çalıştıkları hükümete aldıklarını gösterdi. Böyle bir ülkede seçim yapılacakmış ve iyi de olacakmış çünkü dersini alanlar varmış.
Bize TC hükümetiyle tezgâh kuranların partisi ile siyasi entrikaların en büyüğünü yapan parti koalisyon kuracak ve hükümet olacak. Ana muhalefet de yani bizim için hükümeti hesaba çekecek olan da başkanını seçimde kurban veren eskilerin en yenisi olan parti olacak.
Buyurun bundan koyun!
Karmasız mühür oy 68 272 oldu. Onun için oyların sayısı 120 287 olduğuna göre karma verilen oy 52 015 oldu ama puan olarak mühürlerin puanı 772 036 olduğuna göre 470 449 puan ne kadar karma yapılması dolayısıyla oy kaybı (puan kaybı) olduğu hesaplanabilir. Oranlamalarla 117 760 puan kayboldu. Bu da %25 puan kaybı demektir. Burada puan oran olduğu için oy kaybı da bu orandadır.
Alt yönetimde seçim işte böyle oldu.
